پرش به محتوای اصلی

‌BPLUS بی‌پلاس پادکست فارسی خلاصه کتاب

محمدعلی فروغی، رضاشاه و رویای ایران مدرن

۱:۱۳ ساعت۲۱ مرداد ۱۴۰۴۴ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۴

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

پول کم آمد و شش سال هم گذشت و بودجه تمام شد و کار تمام نشد چه کنیم چه نکنیم

بخش‌ها ۲۰

خلاصه

این قسمت روایت کنگره‌ای است که در سال ۱۳۱۳ به مناسبت هزارمین سال تولد فردوسی در تهران برگزار شد و حدود هفتاد چهره‌ی فرهنگی ایرانی و خارجی را گرد هم آورد. ابتدا وضع ایران آن زمان و پیشینه‌ی جنبش مشروطه شرح داده می‌شود: بسیاری از خواسته‌های مشروطه‌خواهان، از راه‌آهن تا ارتش و دانشگاه، در مجلس به نتیجه نرسید و در دوره‌ی رضاشاه دنبال شد؛ از جمله تقویت روحیه‌ی ملی. این پروژه در کنار موج جهانی ملی‌گرایی دیده می‌شود، از بزرگداشت شاعر بزرگ سده‌های میانه در ایتالیا و پوشکین در شوروی تا روایت‌سازی تاریخی در آلمان و ترکیه، با این تفاوت که ایران ملتی کهن بود. سپس ماجرای یافتن قبر فردوسی، اختلاف روایت‌ها درباره‌ی طراح آرامگاه، کمبود بودجه و فروش بلیت بخت‌آزمایی، برنامه‌ی پنج‌روزه‌ی کنگره در دارالفنون، سخنرانی‌های فروغی و حکمت، حضور بهار از تبعید و افتتاح آرامگاه در توس روایت می‌شود. پیامدهای کنگره، از تصحیح شاهنامه تا مجسمه‌ی فردوسی و نمایش‌های عبدالحسین نوشین، مرور می‌شود. بخش مهمی به فروغی اختصاص دارد: سیاستمداری که به تصحیح شاهنامه می‌پرداخت، «سیر حکمت در اروپا» را نوشت و در فرهنگستان با تغییر الفبا مخالفت کرد. نتیجه‌گیری این است که همکاری کم‌نظیر نخبگان نسل مشروطه با حکومت این پروژه را ممکن کرد و نمی‌توان روایت ملی را تنها با خرج کردن پول دولت ساخت؛ کنگره‌های پرهزینه‌ی بعدی نمونه‌ی همین بدفهمی دانسته می‌شوند.

  • بسیاری از خواسته‌های مشروطه، از راه‌آهن تا دانشگاه، در مجلس به نتیجه نرسید و در دوره‌ی رضاشاه پیگیری شد.
  • تقویت هویت ملی در ایران هم‌زمان با موج جهانی ملی‌گرایی و روایت‌سازی تاریخی در اروپا و ترکیه بود.
  • ساخت آرامگاه فردوسی هشت سال طول کشید و برای تأمین هزینه‌اش بلیت بخت‌آزمایی فروخته شد.
  • کنگره پنج روز در دارالفنون برگزار شد و سپس مهمانان برای افتتاح آرامگاه به توس رفتند.
  • فروغی رضاشاه را راضی کرد تا بهار برای شرکت در کنگره از تبعید به تهران بیاید.
  • فروغی سیاستمداری بود که هم‌زمان شاهنامه را تصحیح می‌کرد و فلسفه‌ی غرب را به فارسی‌زبانان معرفی کرد.
  • به باور گوینده، روایت ملی را نمی‌توان تنها با بودجه‌ی دولت ساخت و همراهی نخبگان شرط موفقیت بود.
  • فردوسی
  • شاهنامه
  • رضاشاه
  • محمدعلی فروغی
  • علی‌اصغر حکمت
  • محمدتقی بهار
  • عبدالحسین نوشین
  • احمد کسروی
  • توس
  • دانشگاه تهران
  • دانشگاه میشیگان
  • سیر حکمت در اروپا
  • کاوه

دربارهٔ این اپیزود

در سال 1313 حکومت رضاشاه برای هزارمین سال تولد فردوسی، کنگره‌ای جهانی در تهران برگزار کرد؛ رویدادی که فقط یک جشن ادبی نبود، بلکه نمایشی بود از ساخت هویت ملی، قدرت و بازتعریف ملیت در ایران مدرن.


متن: بهار مدیری، علی بندری |  ویدیو و صدا: DASTAN GROUP - www.dastanads.com

برای دیدن ویدیوی این اپیزود اگر ایران هستید وی‌پی‌ان بزنید و روی لینک زیر کلیک کنید

یوتیوب بی‌پلاس

کانال تلگرام بی‌پلاس


منابع و لینک‌هایی برای کنجکاوی بیشتر

  • حکایت حکمت، زندگی و زمانه‌ی علی‌اصغر حکمت شیرازی، رضا مختاری‌اصفهانی، نشر نی، ۱۳۹۶
  • شصت چهره از میان قاجاریان و معاصران، عبدالحسین آذرنگ، کتاب بهار، ۱۳۹۹
  • داستان بنا شدن دانشگاه تهران به روایت علی‌اصغر حکمت، دکتر سید محمد دبیرسیاقی، نشریه پیک نور، بهار ۱۳۸۴
  • علی‌اصغرخان حکمت مرد فرهنگ، دکتر منصور رستگار فسایی، نشریه نامه انجمن، تابستان ۱۳۸۴، شماره ۱۸
  • روزنامه اطلاعات، ۲۶ اسفند ۱۳۱۳
  • دانش‌سرای مشروطه هزاره فردوسی
  • هزاره فردوسی؛ موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران و دانشگاه مک گیل، ‌۱۳۸۹ .
  • آرشیو روزنامه اطلاعات ۱۳۱۳.۳.۲۲
  • تربیت ذوق عامه-علی قلی‌پور
  • https://memarnet.com/fa/node/3585  مقبره فردوسى چگونه ساخته شد؟ عمارتگهى در خور خسروان، نغمه دادور
  • اخبار و استاد قمرالملوک وزیری - در مطبوعات دوران قاجار تا عصر حاضر و آرشیو استاد ملی به کوشش مهدی نورمحمدی
  • مجله تجربه، حمیدرضا محمدی، فردوسی‌شناسان زیر یک سقف، شماره ۳۴، مهر ۱۴۰۳  
  • مجله تجربه، امید حسینی‌نژاد، «بهار» در فصل خزان توس، شماره ۳۴، مهر ۱۴۰۳ 
  • کتاب معماری دوران تحول در ایران- معماری کریم طاهرزاده بهزاد
  • فروغی در گذر تاریخ ـ احمد افرادی 
  • https://bonyadhomayoun.com/?p=986
  • نقد حال، مجتبی مینوی، چاپ سوم، ۱۳۶۷، خوارزمی، ص ۵۳۷ »



Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

بازخورد