پرش به محتوای اصلی

‌BPLUS بی‌پلاس پادکست فارسی خلاصه کتاب

کمپانی هند شرقی بریتانیا

۴۹ دقیقه۲۵ شهریور ۱۴۰۲

بخش‌ها ۱۳

خلاصه

این قسمت داستان کمپانی هند شرقی بریتانیا را روایت می‌کند؛ شرکتی تجاری از لندن که پیش از آنکه دولت بریتانیا مستقیماً بر هند حکومت کند، حدود یک قرن شبه‌قارهٔ هند را اداره کرد. روایت از جهان آغاز قرن هفدهم شروع می‌شود: سه امپراتوری عثمانی، صفوی و گورکانی، پیشتازی دریایی اسپانیا و پرتغال، و ابداع شرکت سهامی به دست هلندی‌ها. تاجران لندن که تجارتشان با رقابت هلند کساد شده بود، با همین الگو سرمایه جمع کردند و از ملکه الیزابت فرمان انحصار تجارت گرفتند. گوینده تأکید می‌کند که تاریخ را نباید برعکس خواند، زیرا موفقیت این سرمایه‌گذاری پرخطر به هیچ وجه قطعی نبود. کمپانی نخست برای ادویه به جنوب شرق آسیا رفت، اما با کشف سودآوری پارچهٔ هندی راهش به هند افتاد؛ کشوری که آن زمان کارخانهٔ دنیا به شمار می‌رفت. با دیپلماسی، هدیه و یادگیری فارسی، مجوز تجارت گرفت و رقبای اروپایی را کنار زد. پس از ضعف امپراتوری گورکانی و حملهٔ نادرشاه، و در جریان جنگ‌های هفت‌ساله، رابرت کلایو با سپاهی از سربازان محلی بنگال را گرفت. از آن پس کمپانی با پول مالیاتی که از خود هندی‌ها می‌گرفت کالا می‌خرید. قحطی بنگال، صنعت‌زدایی هند هم‌زمان با صنعتی شدن بریتانیا و تجارت تریاک با چین از پیامدهای این دوره است. شورش بزرگ هند در نیمهٔ قرن نوزدهم به حکومت کمپانی پایان داد و هند مستعمرهٔ مستقیم دولت بریتانیا شد.

  • استعمار هند با یک شرکت سهامی تجاری از لندن آغاز شد، نه با دولت بریتانیا.
  • شرکت سهامی را هلندی‌ها برای تقسیم سرمایه و ریسک سفرهای دریایی ابداع کردند و تاجران لندن همین الگو را به کار گرفتند.
  • فرمان سلطنتی ملکه الیزابت انحصار تجارت را به کمپانی داد و زبان مبهم آن بعدها پشتوانهٔ قدرت سیاسی و نظامی شد.
  • کمپانی دریافت که پارچهٔ هندی در جنوب شرق آسیا ارزشمندتر از نقره است و به همین دلیل توجهش به هند معطوف شد.
  • فروش تریاک هند به چین که از کارهای کمپانی آغاز شد، زمینهٔ جنگ‌های تریاک میان چین و انگلستان را فراهم کرد.
  • رابرت کلایو در جریان جنگ‌های هفت‌ساله با سپاهی از سربازان محلی بنگال را به تصرف کمپانی درآورد.
  • کمپانی با مالیات گرفتن از هندی‌ها و بازار بی‌تعرفه، به صنعت‌زدایی هند و صنعتی شدن بریتانیا کمک کرد.
  • هند
  • لندن
  • تولستوی
  • شاه عباس
  • شرکت لوانت
  • هلند
  • الیزابت یکم
  • جاوه
  • جیمز اول
  • جهانگیر
  • نیویورک
  • مدرس
  • چین
  • نادرشاه
  • دهلی
  • بنگال
  • رابرت کلایو

دربارهٔ این اپیزود

قدرتمندترین کمپانی دنیا چه جوری شکل گرفت، چه قدرتی داشت و با چه اتفاق‌هایی کنار رفت.

متن: آمنه محمدی، علی بندری |  ویدیو و صدا: حمیدرضا فرخ‌سرشت

برای دیدن ویدیوی این اپیزود اگر ایران هستید وی‌پی‌ان بزنید و روی لینک زیر کلیک کنید

یوتیوب بی‌پلاس

کانال تلگرام بی‌پلاس

منابع:

 


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

بازخورد