
مهاجر تنها (1) | ماجرای زندگی و خودکشی صادق هدایت
دانستنیهای این اپیزود ۷
روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.
اون شروع کرد به نوشتن مقاله هم به فارسی و هم به فرانسه و مقالاتی نوشت مثل مرگ و جادوگری در ایران که تو نشریات معتبر اروپایی چاپ شدند
پدرش هدایت غلیخوان اعتضادالملک بود، مردی به شدت خشک و جدی، که رئیس دفتر نخستوزیری تو سالهای آخر قاجار و اوایل مشروطهام بود. میگفتند تو خون همه ازش حساب میبردند، اما صادق با پدرش رابطه صمیمی نداشت. خیلی حرف زیادی بینشان رد و بدل نمیشد و حتی هیچ وقت جرات نمیکرد تو سنای بالاتر، هیچ وقت جرات نمیکرد تو سنایی بالاتر جلوی پدر سیگار روشن کند.
شاید همین تجربههای زودهنگام با ترس و مرگ بعد تا بخشی از نگاه تیر و اندوهناک هدایت شکل داده باشد. آن سالها، سالهای گذار ایران هم بود، کشوری که از قاجار میگذشت و وارد دوران مشروطه میشد. هدایت در همان سن و سالهای حساسی که همه دنبال معنا و هویت خود هستند، در شهری نفس میکشید که پر از شعار آزادیخواهی و حرف از تجدد و ملیگرایی بود.
زندگی و فشار آینده خستهاش کرده بود. تا جایی که بعدها همانطور که خودش تعریف کرده و جلوتر ماجرای دقیقش را برایتان تعریف میکنیم، اولین بار تو همین پاریس تصمیم میگیرد به زندگیاش پایان بدهد، اما ناکام میماند. این امید شاید ریشه در همان تضادی داشت که از کودکی با خودش حمل میکرد.
مدرسهی سنلوئی، یک دبیرستان فرانسوی در قلب تهران، برای هدایت دنیای تازهای داشت. آشنایی با یک کشیش فرانسوی که بعدها در مسیر فکریاش نقش مهمی پیدا کرد. صادق به آن کشیش فارسی میداد و در عوض کشیش درهای ادبیات و فلسفهی غرب را به رویش باز کرد. خودش بعدها گفته، نخستین جرقههای نویسنده شدنم در همان گفتگوهای طولانی با آن معلم و کشیش فرانسوی زده شد. علاقهاش به علوم غریبه و متافیزیک هم از همان دوران شکل گرفت.
هدایت به پیشنهاد شیمپرتو که کارمند کنسولگری ایران تو بنبهای بود، تو سال هزار سیصد و پانزده چمدانشان میبندد و نسخه خطی بوفکور را هم لای لباسهایش میزد و راهی هندوستان میشود. با وضع مالی بدی خود را به بنبهای میرساند. شهری شلوغ، مرطوب و پر از رنگهایی که میگوید «روح آدم» را تازه میکرد. آنجا صادقی زندگی محقرانه را شروع میکند. خرج روزانش را هم شیمپرتو میداد. توی اتاق سادهای ساکن میشود که حتی اجارش را هم شیمپرتو پرداخت میکرد. اما همین تبدیل ناخواسته، برایش تبدیل به یک فرصت تازه میشود. صادق، شدیداً غرق فرهنگ هند میشود، از کوچههای پرهیاهوی بنبهی و معابد تا آیینها و نمادهای کهنش برایش به شدت جذاب بود.
خیلی زود هم کسانی که نسخه به دستشان میرسد، میفهمند با کتابی روبرو شدهاند که هیچ شباهتی به رمانهای فارسی آن زمان ندارد. به شدت تاریک، هذیانی و پر از نماد و وعظ. به قول بزرگلوی، کتابی بود مثل کابوس که هم میترساند و هم بیدارت میکرد.
بخشها ۲۳
دربارهٔ این اپیزود
⚠️ هشدار محتوای 14+: این اپیزود شامل کلمات و موضوعاتی است که ممکن است برای کودکان مناسب نباشد. لطفا در صورت حضور کودکان یا شرایط حساس، با احتیاط گوش کنید.
نوزدهم فروردین سال ۱۳۳۰ بود. پاریس بوی بهار میداد و تو خیابون شامپیونه چراغ اتاق کوچیکی هنوز روشن مونده بود. توی اون اتاقِ اجارهای صادق هدایت، مردی که سالها از تنهایی و مرگ نوشته بود، برای آخرینبار با زندگی حسابش رو صاف کرده بود. بوی تندِ گاز از درزِهای درِ بیرون میزد و روی میز یادداشتی کوتاه جا گذاشته بود: "۱۲۵ فرانک برای کرایه صاحبخانه تا فردا، ۱۸ فرانک برای پول گازی که به زندگی من پایان میدهد، چند فرانک دیگر میماند که، مرگ من بیش از این خرج برمیدارد". همینقدر سرد، همینقدر حساب شده... .
حمایت مالی از پادکست راوکده | ریالی و ارزی
اسپانسر این قسمت:
- مجموعه مهاجرتی benidos | مشاوره مهاجرت اسپانیا | دریافت مشاوره رایگان | اینستاگرام بنیدوس
منابع این قسمت:
- کتاب صادق هدایت: مرگ در پاریس
- کتاب صادق هدایت و مرگ نویسنده
- کتاب آشنایی با صادق هدایت
- کتاب صادق هدایت از افسانه تا واقعیت
- کتاب سیمای صادق هدایت
- کتاب گفت و گو با صادق هدایت
- فیلم سینمایی قصه های زندگی
آثار موسیقی این قسمت:
- آلبوم موسیقی کلاه پهلوی از استاد مجید انتظامی
- آهنگ لاله زار از رضا یزدانی
رزرو خدمات اسپانسری و همکاری 🤝🏻
ایده پرداز و راوی:
- محمدعلی نامه ای | من رو در لینکدین دنبال کنید
پادکست راوکده در شبکه های اجتماعی:
یوتیوب ⦁ تلگرام ⦁ اینستاگرام ⦁ لینکدین ⦁ توییتر
🌐 وب سایت رسمی: [ravkadeh.ir]
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.