پرش به محتوای اصلی

پادکست رخ

داستان زندگی ناصرالدین شاه قسمت اول

۱:۰۰ ساعت۲۹ دی ۱۴۰۳۲ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۲

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

اقامت هفت ماه ناصرالدین در تبریز اولین تجربه‌اش در حکومت‌داری بود. به دور از مادر و به دور از خویشاوندان دربار تهران برای اولین بار ناصرالدین تا اندازهٔ زیادی در تصمیم‌گیری‌ها استقلال داشت. در این دوران او با مسائل و مشکلات از نزدیک آشنا شد و با مشکلاتی مثل بحران مالی و کشمکش با دولت مرکزی و نارضایتی عمومی و اختلافات مذهبی قشنگ دست و پنجه نرم کرد و خودش را گرم کرد برای پادشاهی ایران. منتها بزرگ‌ترین شانسی که ناصرالدین داشت این بود که در کنارش مردی بود که همه‌جوره هوایش را داشت، مثل کوه پشت سرش بود و هر مشکلی را می‌توانست با درایت و شجاعت و حتی بعضی اوقات با خشونت حل کند. کسی که برای ناصرالدین هم حکم معلم را داشت هم حکم پدر را. کسی که هر مسئولیتی که بهش واگذار می‌شد را به نحو احسن و با دلسوزی انجام می‌داد. همان‌طور که احتمالاً حدس زدید این شخص کسی نیست جز امیر تاریخ ایران، میرزاتقی‌خان فراهانی ملقب به امیرکبیر.

بخش‌ها ۱۵

خلاصه

قسمت نخست از مجموعهٔ سه‌قسمتی زندگی ناصرالدین‌شاه قاجار، دوران او را از تولد تا پایان صدارت امیرکبیر روایت می‌کند. ناصرالدین در تیرماه ۱۲۱۰ در روستایی نزدیک اسکو به دنیا آمد و در چهار سالگی ولیعهد شد. ازدواج مصلحتی و ناجور پدر و مادرش، بی‌توجهی محمدشاه، نفوذ حاج میرزا آقاسی و توجه شاه به پسر دیگرش عباس میرزا، کودکی سرد و منزوی برای او ساخت. مادرش مهد علیا، زنی پرنفوذ و تمامیت‌خواه، برای تثبیت ولیعهدی پسرش تلاش کرد. در کودکی دیداری با نیکولای اول، تزار روسیه، داشت و تربیتش بیشتر بر عهدهٔ پرستاری فرانسوی به نام مادام حاجی عباس بود؛ گزارش‌های آن زمان از کم‌سوادی او حکایت دارد، هرچند بعدها به تاریخ و جغرافیا علاقه‌مند شد. پس از هفت ماه حکومت بر آذربایجان، با مرگ محمدشاه و به یاری امیرکبیر به تهران رسید و در مهرماه ۱۲۲۷ تاج بر سر گذاشت. امیرکبیر صدراعظم شد و با سه مانع روبه‌رو بود: خزانهٔ خالی، دخالت سفارت‌های خارجی و دشمنی مهد علیا. در دوران سی و نه ماههٔ صدارتش شورش‌ها را خواباند و دارالفنون را بنیاد گذاشت، اما سخت‌گیری مالی بر شاه، اختلاف بر سر عباس میرزا و بدگویی درباریان و سفرا به عزل او در آبان ۱۲۳۰ و سپس قتلش در حمام فین کاشان انجامید. راوی این قتل را تکرار سرنوشت قائم مقام فراهانی و تاریک‌ترین لحظهٔ سلطنت ناصرالدین‌شاه می‌داند؛ پس از آن میرزا آقاخان نوری صدراعظم شد.

  • ناصرالدین در تیرماه ۱۲۱۰ در روستایی نزدیک اسکو به دنیا آمد و با وجود مخالفت عموهایش در چهار سالگی ولیعهد شد.
  • رابطهٔ سرد محمدشاه با ناصرالدین و شایعهٔ فرزند شاه نبودن او، با تولد عباس میرزا و نفوذ حاج میرزا آقاسی شدت گرفت.
  • مهد علیا، مادر ناصرالدین، با باند و نفوذ خود در دربار برای تثبیت ولیعهدی پسرش کوشید و پس از مرگ محمدشاه چهل و پنج روز عملاً بر ایران حکم راند.
  • مادام حاجی عباس، پرستار فرانسوی، بیشترین تأثیر را در تربیت ناصرالدین داشت و برجس انگلیسی بعدها معلم و مترجم او شد.
  • امیرکبیر پس از تاجگذاری صدراعظم شد و با خزانهٔ خالی، دخالت سفارت‌های روسیه و بریتانیا و دشمنی مهد علیا روبه‌رو بود.
  • تأسیس دارالفنون، احیای روزنامه، اعزام محصل به اروپا و سرکوب شورش سالار در خراسان از اقدامات دوران صدارت امیرکبیر شمرده می‌شود.
  • اختلاف بر سر هزینه‌های شاه و حمایت از عباس میرزا به عزل امیرکبیر و قتل او در حمام فین کاشان انجامید.
  • ناصرالدین‌شاه
  • محمدشاه
  • امیرکبیر
  • مهد علیا
  • حاج میرزا آقاسی
  • میرزا آقاخان نوری
  • عباس میرزا
  • نیکولای اول
  • مادام حاجی عباس
  • برجس
  • گلین خانم
  • آصف‌الدوله
  • بهمن میرزا
  • عزت‌الدوله
  • قائم مقام فراهانی
  • دارالفنون
  • آذربایجان
  • تبریز
  • کاشان
  • خراسان

دربارهٔ این اپیزود

اپیزود شماره 105 داستان زندگی ناصرالدین شاه قسمت یک از سه


لینک مشاهده نسخه ویدئویی اپیزود

لینک حمایت مالی ریالی و ارزی از پادکست رخ

 

 

حامی این قسمت لست سکند - لینک سایت

حامی این قسمت دواج - لینک سایت


 

منابع

کتاب قبله عالم نوشته عباس امانت

کتاب ناسخ التواریخ بخش قاجار نوشته محمدتقی سپهر

کتاب ایران در دوره سلطنت قاجار نوشته علی اصغر شمیم

کتاب عهد قاجار نوشته ونسا مارتین

کتاب برامدن قاجار نوشته غلامحسین زرگری نژاد

کتاب تاریخ ایران دوره قاجاریه نوشته رابرت گرنت واتسن

کتاب خاقان صاحبقران و علمای زمان نوشته احمد کاظمی موسوی



پادکست رخ در شبکه های اجتماعی

یوتیوب رخ

سایت رخ

اینستاگرام جدید پادکست رخ

توییتر پادکست رخ

تلگرام پادکست رخ

 


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

بازخورد