
آخرین وزیر دربار | داستان زندگی و فرجام عبدالحسین تیمورتاش
دانستنیهای این اپیزود ۶
روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.
تیمورتاش به قدری در کارهایش به جزییات توجه میکرد که حتی قبل از جشن تاجگذاری، برنامه تاجگذاری شاههای اروپایی را از سفیرهایشان گرفته بود تا یک مراسم درخور برای سلسله جدید تدارک ببیند. تاجی را که با سفارش و سلیقه خودش ساخته بود، در سینی زینتی بزرگ آورد و رضاخان خودش تاج را برداشت و روی سر گذاشت.
اعتماد رضا شاه به تیمورتاش زبانزد خاص و عام بود و قدرت زیادی به عنوان سمت وزیر دربار داشت. طوری که علناً شخص دوم مملکت در امور کشور به حساب میآمد. او در خوشخدمتی به سلطنت از هیچ چیزی کم نمیگذاشت و حتی تا آنجایی پیش رفت که روز تولد رضاشاه را روز عید باستانی اعلام کرد.
وقتی رضا شاه روی کار آمد، خیلی از اشرار و راهزنهایی که پایتخت را جولانگاه خودشان کرده بودند جمع میکند و خیلی از روسای ایلات و مالکین متجاوز را دستگیر میکند. او میخواست امنیت به پایتخت برگردد چون دورهی آخرین پادشاه قاجار، اوضاع امنیت تهران افتضاح شده بود... برای همین سرتیپ محمد درگاهی، که آن زمان رئیس شهربانی کل کشور بود، درخواست میدهد که نیاز داریم یک محله بزرگ و زرگ برای تأسیس زندان در تهران در اختیارمان قرار بگیرد. برای امین قصر قاجار در تهران که تشکیل شده بود از ساختمانهای بزرگ و متروکه، برای این کار در نظر گرفته میشود. ساختمانهایی که در سال 1138 خورشیدی ساخته شده بود و به نظر میآمد محل مناسبی برای ساخت یک زندان مدرن باشد. خلاصه که زندان قصر در یازدهم آذرماه سال 1308 به دست رضا شاه افتتاح میشود.
مردی که یه تنه بار یاد دادن امور شاهی را به رضا شاه عهدهدار بود. کسی که اونقدر با رضا شاه عیاق شده بود که بهش یاد میداد چه طور قاشق و چنگال به دست بگیره، آداب دیپلماتیک چیه بود، بهش آموزشی را بود. تماتیک چیه با؟ پش آموزش داد که اصلاً سفیر و کاردار چه فرقی با هم دارد؟ مردی که واصل رضاخان در بار و تاج شاهی ساخت و لباس مردم را هم تغییر داد، چهره شهر را بروز کرد، کلاپ علوی به سر مردم گذاشت و موفق شد اولین لایحهی اصلاح سیستم غذایی کشور را به تصویب برساند.
رضا شاه معتقد بود که تیمورتاش به ولیعهد سیزده ساله اصلاً فرصتی برای عرض اندام و قدرت گرفتن نمیدهد و احساس میکرد تصمیم دارد خودش بعد از رضا شاه روی تخت شاهی بنشیند. اینطوری میشود که یک ماه بعد از لغو قرارداد دارسی در زمستان سال هزار و سیصد و یازده، تیمورتاش را به اتهام سوءاستفاده از موقعیت، دریافت ارز از بانک ملی، واگذاری امتیاز انحصار صدور تریاک به میرزا عبیبالله امین و تجار، رسماً از وزارت دربار برکنار و دوبار محاکمه میکند. او نهایتاً به جریمه نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی و حبس محکوم میشود. تیمورتاش خیلی سریع از وزارت دربار عزل میشود و در منزل مسکونیاش بازداشت میشود و چند روز بعد، روزنامهها با حیرت خبر بازداشت او را منتشر میکنند.
عبدالحسین تیمورتاش، کسی که روزگاری ملقب بود به سردار معظمالملک و سردار معظم خراسانی و در سقوط حکومت قاجار و شروع سلسله پهلوی نقش مهمی داشت. اما با اینکه حتی به سمت وزارت دربار رسید، آیندهی شومی در انتظارش بود. حتی در روزهایی، هر چیزی در دربار به او ختم میشد.
بخشها ۱۹
دربارهٔ این اپیزود
رضاخان تقریبا تا میانسالگی، ساکن قزاقخانه بود. واسه همینم باعث شده بود کم کم روحیه رضا، یه روحیه نظامی و کاملا منضبط بشه. اون یه نظامی جسور و باهوش بود که چرخ روزگار به اون آداب و فنون نظامی گری یاد داده بود. وقتی تو مسیر شاهی قرار گرفت، افرادی باید اون رو آماده این ردا میکردن. بین همه اون آدم ها، یه نفر بود که بیشتر از بقیه، به رضاشاه نزدیک بود...
یوتیوب راوکده: حالا هر هفته 2 ویدئوکست جدید!
همانطور که در بخش صوتی پادکست، در هر نیمه از ماه، یک اپیزود جدید در اختیارتون قرار میدهیم، در بخش تصویری هم، ویدئوکستهای جدید را شنبه و چهارشنبه هر هفته منتشر میکنیم.
بسترهای حمایت مالی
- حمایت مالی ریالی، ارزی با مبلغ دلخواه | لینک حمایت
حامی این قسمت
ابر زَس، پلتفرم ارائه محصولات و راهکارهای اَبری
منابع این قسمت
- کتاب صعود و سقوط تیمورتاش
- کتاب ایران برآمدن رضاخان
- کتاب تیمورتاش و بازی قدرت
- کتاب نخست وزیران ایران
- کتاب تیمورتاش در صحنه سیاست ایران
- مستند روزگار رضاخانی
برجسته ترین آثار موسیقی این قسمت
- آلبوم به خاطر سنگفروشی که مرا به تو می رساند | استاد فردین خلعتبری
- سنگ قبر آرزو | آرتاشس آودیان (آرتوش)
- جیران | استاد فردین خلعتبری
ایده پرداز و راوی
محمدعلی نامه ای | من رو در لینکدین دنبال کنید!
پادکست راوکده در شبکه های اجتماعی:
یوتیوب ⦁ تلگرام ⦁ اینستاگرام ⦁ لینکدین ⦁ توییتر
🌐 وب سایت رسمی: [ravkadeh.ir]
حمایت شما نه فقط یک کمک مالی، که نشانهای از اهمیت شما به محتوای راوکده است. با حامی بودن، شما به ما کمک میکنید که مسیر تولید محتوای باکیفیت و مستقل را همچنان ادامه دهیم.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.