
پنجاه و دو - توهم ارزشمند | تاریخ پول
دانستنیهای این اپیزود ۲
روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.
این شد که عملا اسکناس تبدیل شد به واحد پول و دیگه کسی نمیرفت سکه بذاره تو بانک اسکناس بانک با توجه به دارایش اسکناس چاپ میکرد و میداد به مردم. حالا این دارایی بانک با توجه به چی تعیین میشد؟ مقدار طلایی که داشت. بانک بر اساس طلایی که توش بود اسکناس چاپ میکرد و میداد بیرون. اگر بیشتر از طلا چاپ میکرد، ارزش اسکناسه کم میشد چون باید برابری میکرد ارزش اسکناس و مقدار طلا. این سیستم کمکم از انگلیس به آمریکای مستعمرهی انگلیس و باقی کشورهای جهان رسید، و یواشیواش دیگه بانک مرکزی یا اسکناس شدند، مفهومهای ابتدایی توی اقتصاد همهی کشورها، و دیگه اسکناس تبدیل شد به پول، اسکناس دیگه یک رسید نبود، در واقع اسکناس اومد اون پول کالایی که سکهی طلا باشه را جایگزین کرد با پول اعتباری. اون سکهی طلا به خودی خودش ارزش داشت. ولی اسکناس یا تیکه کاغذه، صرفا اعتباری که از بانک مرکزی میگیره بهش ارزش میدهد. حتی دیگه سکهها هم از طلا و نقره ساخته نمیشدند. اینطوری نبودش که اون سکه بر اساس ارزش فلز روش ارزشگذاری بشه. ارزش سکهها هم اون ارزشی بود که بانک مرکزی میگفت.
از اونجایی که این ایدهی بانک مال جانلا بود همهکارش هم خود جانلا شد و به واسطه این بانکه هم یک شرکتی زد که باهاش تجارت بکنه با آمریکا. آمریکا که میگویم منظورم لویزیانا، یک منطقهای در آمریکای امروز که دست فرانسه بود اون زمان. و خب چون این شرکتی که جانلا تاسیس کرده بود برای تجارت با لویزیانا، پشتیبانی بانک مرکزی فرانسه را داشت، مردم به این شرکت هم اعتماد کردند، و سهام این شرکت هم خیلی خوب فروش رفت. هی سهام شرکته بالا و بالاتر رفت قیمتش! ولی بعد از یه مدت مشکلا شروع شد. لویزیانا اصلا چیزی برای تجارت نداشت. این شرکته عملا درآمدی نداشت، فقط یک حباب سهام داشت که همه آمده بودند سهامش را خریده بودند. عملا همه چی رو حساب اعتبار و اسم بود، وگرنه نه شرکت پولی داشت نه بانک مرکزی توش چیزی بود. همچنان سیستم بیپشتوانه بود. این شد که بعد از یه مدت مردم فهمیدند که چیزی از این شرکت در نمیاد.
بخشها ۱۸
دربارهٔ این اپیزود
گردآوری و روایت: ارشیا عطاری
تدوین: طنین خاکسا
موسیقی تیتراژ: مودی موسوی (اینستاگرام | توییتر)
طراح گرافیک: تارا نباتیان
اسپانسر: قهوه دیسترو
اینستاگرام چیزکست | توییتر چیزکست | تلگرام چیزکست
منابع این قسمت
-
Weatherford, J. M. (n.d.). History of money. Crown Publishing Group, Incorporated.
-
Smith, A. (2009). Wealth of Nations. Classic House Books.