پرش به محتوای اصلی

deep podcast | دیپ پادکست

سلجوقیان : قسمت 3/4 - سلطان ملکشاه سلجوقی

۲۹ دقیقه۲۳ خرداد ۱۴۰۵۱ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۱

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

در سال هزار و هفتاد و پنج میلادی، ملکشاه به قفقاز حمله کرد. بخش‌های گرجستان هنوز به قلمرو سلجوقیان اضافه نشده بودند. تمامی نواحی قفقاز به کنترل امپراتوری سلجوقیان درآمد. ملکشاه که فهمیده بود بعضی از افراد دارند علیهش ائتلاف می‌کنند، یک نامه تهدیدآمیز براشون فرستاد و از همه‌شون خواست که دست از این دشمنی بردارند و فرمانبردار حکومت سلجوقیان باشند. مهم‌ترین‌شون هم همین سلیمان بود کسی که حالا خودش را حاکم سلجوقیان روم معرفی می‌کند. یک گروهی تشکیل داده بود که تبدیل شد به یک حکومت و بهشون می‌گفتند سلجوقیان روم. همزمان سوریه هم شلوغ شده بود که شلوغی‌های سوریه زیر سر حکومت مصر بود. برای سرکوب قیام سوریه، ملکشاه از برادرش کمک گرفت، یک سردار خبره به اسم توتوش. اون از توتوش خواست به سمت شام لشکرکشی کنه و این قیام را از بین ببره. توتوش همین فرمان را اجرا کرد و از دل این ماموریت سربلند بیرون اومد.

بخش‌ها ۱۱

خلاصه

این قسمت سوم از مجموعه‌ای چهارقسمتی درباره سلجوقیان است و به دوران سلطنت ملکشاه می‌پردازد. ملکشاه در بیست سالگی پس از آلپرسلان جانشین شد، شورش حاکم کرمان را سرکوب کرد و خواجه نظام‌الملک را همچنان وزیر نگه داشت. سپس به شرق و شام لشکر کشید و قفقاز را به قلمرو خود افزود، اما سلیمان، فرمانروای سلجوقیان روم، با دولت مرکزی همکاری نکرد. در همین دوران تقویم جلالی با مشارکت حکیم عمر خیام طراحی شد، مدارس نظامیه رونق گرفت و ازدواج دختر ملکشاه با خلیفه عباسی پیوند دربار با بغداد را نزدیک‌تر کرد. گوینده توضیح می‌دهد نظام‌الملک دشمنان زیادی داشت، از جمله گوهرخاتون که کشته شد، و ترکان‌خاتون که می‌خواست پسرش محمود جانشین ملکشاه شود. نظام‌الملک به دست ابوطاهر کشته شد و حدود یک ماه بعد ملکشاه نیز به‌طرز مشکوکی مسموم شد و درگذشت. ترکان‌خاتون پسرش را بر تخت نشاند، اما هواداران نظام‌الملک با او جنگیدند و پسر بزرگ ملکشاه در نهایت به قدرت رسید. توتوش، برادر ملکشاه، نیز در این کشمکش کشته شد. پایان قسمت، سلجوقیان را در آخرین دوران قدرتشان نشان می‌دهد.

  • ملکشاه در بیست سالگی جانشین آلپرسلان شد و با تکیه بر نظام‌الملک شورش کرمان و تجاوز همسایگان شرقی را سرکوب کرد.
  • گوهرخاتون، عمه ملکشاه، پس از دسیسه علیه او و مخالفت با نظام‌الملک ثروتش ضبط شد و کشته شد.
  • نظام‌الملک مدارس نظامیه را تقویت کرد تا با دانشگاهی وابسته به فاطمیان در مصر رقابت کنند.
  • قلمرو ملکشاه از کوه‌های آلتایی تا مدیترانه گسترش یافت و تقویم جلالی در دوران او طراحی شد.
  • ترکان‌خاتون برای رساندن پسرش محمود به سلطنت، در پی حذف نظام‌الملک بود و با تاج‌الملک فارسی همسو شد.
  • نظام‌الملک به دست ابوطاهر کشته شد و حدود یک ماه بعد ملکشاه مسموم شد و درگذشت.
  • پس از مرگ ملکشاه، جنگ قدرت میان ترکان‌خاتون، هواداران نظام‌الملک و توتوش آغاز شد و سلجوقیان رو به ضعف رفتند.
  • ملکشاه
  • آلپرسلان
  • نظام‌الملک
  • گوهرخاتون
  • ترکان‌خاتون
  • توتوش
  • حکیم عمر خیام
  • تاج‌الملک فارسی
  • ابوطاهر
  • امام محمد غزالی
  • مدارس نظامیه
  • بغداد
  • اصفهان
  • خراسان

دربارهٔ این اپیزود

.

بازخورد