
سلجوقیان : قسمت 1/4 - طغرل بیک
دانستنیهای این اپیزود ۲
روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.
ارسلان پیام را دریافت کرد و دید که واقعا هیچ چارهای دیگهای نداره، در غیر این صورت یک جنگ خیلی خونین، بین سلجوقیان و نیروهای قدرتمند غزنویان در میگیره، ارسلان به همراه پسرش به دیدار سلطان محمود میره، اما همین که وارد دربار سلطان محمود میشه، آن را دستگیر میکنند، بعدشان میفرستندش به هندوستان، هرچند پسرش بعدا موفق میشه که از زندان فرار کنه، ولی ارسلان در همون زندان باقی میماند. بعد از این اتفاق، سلطان محمود تمامی اموال سلجوقیان را به غارت میبرد و چهار هزار نفر از افراد این قبیله را به جایی در ترکمنستان میفرسته. اما سلجوقیان در اونجا ساکت نشستند و دست به این قیام بزرگ زدند. نزدیک بود کل منطقهی ترکمنستان از کنترل سلطان محمود خارج بشود. کار به جایی رسید که در سال هزار و بیست و پنج میلادی سلطان محمود شخصا به ترکمنستان لشکرکشی کرد و دمار از روزگار سلجوقیان درآورد. تعداد زیادی از سلجوقیان کشته و یا اسیر شدند.
غزنویان بدون هیچ جنگی عقبنشینی کردند و سلجوقیان به مرو، سرخس و بخشی از خراسان در ایران امروزی پا گذاشتند. بدین ترتیب، بعد از هفتاد سال کوچنشینی و جا به جایی، این مناطق را برای زندگی انتخاب کردند. اما آرامش آنها دووم زیادی نیاورد. در ژوئن هزار و سی و پنج میلادی، سلطان مسعود یک حملهی غافلگیرانه به مناطق سلجوقیان انجام داد. مسعود نیروهای سلجوقی را تار و مار کرد و اموالشون را به غارت برد. سلجوقیان در بهت فرو رفته بودند. در اون طرف گود هم جشن پیروزی سلطان مسعود تنها یک روز دووم آورد. غزنویان هنوز سرمست این پیروزی بودند که چغریبیک در یک حرکت آنی انتقام سلجوقیان را از سپاه سلطان مسعود گرفت و شکست سختی بر آنها وارد کرد. این اولین باری بود که سلجوقیان در برابر یک سپاه قدرتمند پیروز میشدند. آنها به قدری غنیمت و احشام دستشان اومد که یکشبه ثروتمند شدند، جوری که خودشان از این همه ثروت شگفتزده شده بودند. با اینکه بازم میتوانستند پیشروی کنند و نیروهای مسعود را بیشتر از این شکست بدهند، ولی تصمیم گرفتن از در صلح وارد بشن.
بخشها ۱۵
خلاصه
این قسمت نخستین بخش از مجموعهای چهارقسمتی دربارهٔ سلجوقیان است که به گفتهٔ راوی بر پایهٔ یک کتاب تاریخ سلجوقیان روایت میشود. روایت از ریشههای ترکان در مغولستان و ایل قنق آغاز میشود که دینشان در ابتدا شمنیسم بود. سلجوق بیک، رئیس ایل، پس از بدگمانی حاکم منطقه با ایلش به شهر جند کوچ کرد و آنان برای زندگی در کنار اهالی مسلمان آن شهر اسلام آوردند. پس از مرگ او و پسرش میکاییل، رهبری به ارسلان اسراییل رسید، اما پسران میکاییل، یعنی طغرل و چغری، خود را وارث حکومت میدانستند. سلطان محمود غزنوی ارسلان را در دربارش دستگیر و زندانی کرد و سلجوقیان را پراکنده ساخت. طغرل و چغری پس از سالها کوچ و جنگ، در دوران سلطان مسعود چند بار بر غزنویان پیروز شدند و سرانجام در نبرد دندانقان با بستن راه آب و غذا سپاه مسعود را شکست دادند و خراسان را گرفتند. طغرل وزیرانی باتجربه از دوران سامانیان برگزید، با امام موفق نیشابوری نزدیک بود و در همدان با بابا طاهر دیدار کرد که او را به دادگری فراخواند. سلجوقیان سپس به سوی غرب و قلمرو بیزانس پیش رفتند، آلبویه را از بغداد راندند و به پشتیبانی از عباسیان با شیعیان فاطمی جنگیدند. شورش ابراهیم اینال با یاری آلپرسلان سرکوب شد و طغرل پس از بیست و پنج سال حکومت بیفرزند درگذشت و جانشینیاش محل نزاع شد.
- ایل قنق از قبایل ترک مغولستان بود و سلجوق بیک رئیس آن به شمار میرفت.
- سلجوقیان پس از کوچ به شهر جند برای همزیستی با اهالی مسلمان آن اسلام آوردند.
- سلطان محمود غزنوی ارسلان اسراییل را در دربار خود دستگیر کرد و به زندانی در هند فرستاد.
- طغرل و چغری در نبرد دندانقان با بستن راه آب و غذا، سپاه سلطان مسعود را شکست دادند.
- بابا طاهر در همدان طغرل را به رفتار عادلانه با مردم فراخواند.
- سلجوقیان با پشتیبانی از عباسیان، آلبویه را از بغداد راندند و با شیعیان فاطمی جنگیدند.
- آلپرسلان شورش ابراهیم اینال را سرکوب کرد و طغرل بیفرزند درگذشت.
- ارسلان اسراییل
- سلطان محمود
- سلطان مسعود
- علیتکین
- چغری
- آلپرسلان
- امام موفق نیشابوری
- بابا طاهر همدانی
- ابراهیم اینال
- سامانیان
- فاطمیان
- جند
- بخارا
- نیشابور
- همدان
- بغداد
دربارهٔ این اپیزود
.