
رود: قسمت سوم: افسردگی نهفته
دانستنیهای این اپیزود ۳
روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.
من یک کتاب را جدیدا خواندم که در این قسمت میخواهم ایدههایش را با شما به اشتراک بگذارم؛ اسمش افسردگی نهفته است، دربارهی افسردگی پنهانی حرف میزند که سراغ آدمهای کمالطلب میآید. عنوان دیگر کتاب این است: راه رهایی از کمالطلبی، وقتی که بر افسردگی نقاب میکشد. نویسندهاش خانم مارگارت رابینسون رادرفورد، یک روانشناس مطرح است که بیستوپنج سال سابقهی کار بالینی دارد و تخصصش، یعنی بیشتر مراجعهکنندگانش، در واقع کسانی هستند که درگیر مسئلهی کمالگراییاند. یعنی حدود بیستوپنج سال فقط راجع به این مسئله در واقع کار کرده، تجربهی بالینی دارد، خوانده، درس داده، و منجر شده تجربیات و خواندههایش به همچین کتابی. من فکر میکنم ما هر چقدر که راجع به کمالطلبی حرف بزنیم واقعاً کم است، برای اینکه یک درد مشترک است که توی جامعهی ما و توی نسل ما به شدت فراگیر است، و من فکر میکنم میلیونها نفر بهصورت پنهان دارند در واقع با کمالطلبی و کمالگرایی که دلایل تربیتی و فرهنگیاش دارد، اینها تشدیدش میکنند، دارند رنج میکشند.
در دانشگاه استنفورد که خیلی آدمهای کمالگرا آنجا چگالیشان زیاد است و تعدادشان زیاد است، یک سندرمی هست به نام سندرم اردک استنفورد. چند وقتی پیش آنجا اوضاع سلامت روان را دیدند که خیلی بحرانی شده، مثلا نرخ خودکشی، نرخ افسردگی، نرخ انواع اختلالات، اوضاع سلامت روان خوب نبود. وقتی بررسی کردند دیدند یکی از مهمترین دلایل، شاید مهمترین دلیل، سندرم اردک استنفورد بوده. داستان این است که در استنفورد شما باید نابغه به نظر بیایید، یکی از خشنترین دانشگاههای دنیا است دیگر، و در واقع نابغه به این شکل که انگار تلاشی برای نابغه بودن نمیکنید؛ یعنی یک اردک روی آب خیلی ثابت و باوقار به نظر میرسد، اما زیر آب یک پازدن عجیب و غریب و پرهیاهو در کار است. دانشجویان استنفورد برای اینکه این پرکاری تایید نمیشده، نبوغ بوده، یعنی اگر تو بدجوری تلاش میکردی نه کوششی، چون آنجا پر آدمهای نابغه است، آن تقلای زیر آب را از همدیگه پنهان میکردند، آن بیخوابیها، آن نشدنها، آن شکستها، آن احساسات را پنهان میکردند برای اینکه شبیه نابغهای به نظر برسند که نبوغ از درونش میجوشد.
نکتهای که نویسنده راجعش حرف میزند در مورد ماهیچههای صورت خیلی جالب است. ببینید ماهیچههای صورت ما در فرهنگی که مثلا کمالگرایی در آن خیلی ترویج میشود، به درون ما و به احساسات اصیلمان وصل نیست؛ یعنی میخواهد بگوید این ماهیچههای صورت و تعجب کردن و خشک شدن و خندیدن و همهی آن احساسات ناراحت شدن را احساسات درون ما تعیین نمیکند، انگار همان ماهیچههای صورت ما به جایی بیرون از ما وصل است، به هنجار، به فرهنگ، به خوب و بد، به چیزهایی که یاد گرفتیم؛ آنها تکانش میدهد. من خودم تازه فهمیدم که چقدر جاهایی مجبور شدم تعجب را بازی کنم، در حالی که تعجب نکرده بودم، مجبور بودم خنده را بازی کنم در حالی که خندهدار نبوده آن موقعیت، شاید عصبانی هم شده بودم. یعنی نخی که صورت من را تکان میداده، به درونم وصل نبوده، به بیرون وصل بوده. کل کاری که تو این پروسه کمالگری میکند این است که این نخ را دانهدانه باز کند و تا جایی که میتواند تعداد بیشتری را به درونش وصل کند و اجازه بدهد که احساساتش را احساس کند.
بخشها ۲۱
دربارهٔ این اپیزود
نسخه ای که می شنوید بخش صوتی سری "رود" هستش که روی یوتیوب جریان داره. برای دسترسی به نسخه ویدیویی و باکیفیت این قسمت و مجموعه کامل قسمت ها می تونید همراه ما باشید. رود با لطف شما اینجا جاریست: یوتیوب /// کتاب معرفی شده در این قسمت: افسردگی نهفته اثر دکتر مارگارت رابینسون رادرفورد - ترجمه شبنم درویش - نشر میلکان ||| بابت مشکلی که احیانا در صدای این اپیزود هست صمیمانه پوزش می خوایم و در قسمت های بعدی حتما رفعش می کنیم.