خداحافظ آفریقا: قسمت بیست و نهم

باورهای فراطبیعی یعنی اینکه ما اعتقاد داشته باشیم به موجودات یا نیروهایی که با چشم دیده نمی‌شوند مثل ارواح، ارواح نیاکانمون، نیروهای طبیعت و جانوران مقدس. طبیعتا وجود چنین باورهایی الزاماً به معنی دیندار بودن اون جامعه نیست. مفهوم دوم که باید توضیح بدهیم آیین یا ریچواله. آیین به مجموعه‌ای از رفتارهای تکرار شونده می‌گویند که یک هدف عملی مستقیمی ندارند، مثل دفن مردگان، رنگ کردن جسد، رقص‌های گروهی، آوازهای آیینی. شاید براتون جالب باشه که یکی از قدیمی‌ترین شواهد رفتارهای آیینی را ما می‌توانیم توی پسر عموی زیستیمون یعنی شامپانزه‌ها مشاهده بکنیم. گفتنش ممکن است خیلی تعجب‌آور باشه ولی مطالعاتی که در سال ۲۰۱۵ در نشریه نیچر چاپ شد، نشون داد که برخی از شامپانزه‌ها که در غرب آفریقا سکونت دارند، یک رفتار تکرار شونده‌ی عجیب شبه آیینی را نشان می‌دهند. به این صورت که در یک زمان خاصی دور یک درخت خاصی جمع می‌شوند و به طور مکرر بهش سنگ پرتاب می‌کنند. این شامپانزه‌ها اغلب نرهای بالغند. با همدیگه اگر فریاد می‌زنند به سمت درخت می‌روند یا به تنه‌ی درخت یا به ریشه‌های برجسته‌ی درخت سنگ می‌اندازند یا اینکه سنگ‌های‌شان را داخل حفره‌هایی که توی تنه‌ی درخت وجود دارد قرار می‌دهند. این کار را بارها با همان درخت خاص انجام می‌دهند و تا حالا توی شامپانزه‌های کشورهای گینه‌نو، گینه بیسائو و لیبریا و ساحل عاج این رفتار دیده شده.