نگاه کالوین به ربا چه تفاوتی با مارتین لوتر داشت؟
پاسخ
یه جای دیگری که از خود ایدههای کالوین بود اثر گذاشت روی انقلاب صنعتی، این بود که مسئلهی ربا را حل کرد، یعنی یه راهحلی برای مسئلهی ربا داد. این هم خیلی کمک کرد به اینکه مثلاً بانکهای انگلیسی شکل بگیرن. این یکی از اون جاهایی هم است که لوتریستها از کالوینیستها جدا میشوند، یعنی نگاه به ربا یک چیز دوراهیه، یک دوراهیه تعیینکننده است. لوتر به سود پول به ربا نگاه مثبتی ندارد، نگاهش خیلی به کاتولیکهای قرون وسطی و اینها نزدیک است. ولی کالوین متوجه شده که یه اثر اقتصادی دارد، و برای همین میگه که ربا ذاتاً بد نیست. ربا ذاتاً پدیدهی شر نیست. کسی که پول قرض میده میتواند بعداً پولشو با یه بهرهای پس بگیرد، اگه از یه بهرهای پول بگیرد، گناه نکرده. اینکه گناه داری میکنی یا داری نمیکنی، بستگی داره به نیتش، نیت قرضگیرنده و نیت وامدهنده. این نگاه یک مسیر جدیدی باز کرد در تجارت و در اقتصاد، و در این دنیای جدیدی که درست شد، بانک آو انگلند، بانک انگلیس هم تأسیس شد.