نقش محمدعلی فروغی در واژهسازی و فرهنگستان زبان فارسی چه بود؟
پاسخ
فروغی از آن آدمهایی بود که فهمیده بود ساختن یک کشور فقط با ارتش و قرارداد و مجلس ساخته نمیشود. کشور را باید با زبان ساخت، با واژهها، با مفاهیم، با تعریفی تازه از هویت. آن سالها ایران داشت از دل قاجار به سمت دولت مدرن حرکت میکرد و مشکل فقط عقبماندگی اقتصادی نبود. مشکل این بود که زبان فارسی برای توصیف این دنیای جدید کم میآورد. مفاهیمی مثل قانون اساسی، پارلمان، تفکیک قوا، حقوق ملت، نظم اداری، حتی واژههای اقتصادی و سیاسی هنوز در زبان ما جا نیافتاده بودند. و فروغی یکی از مهمترین کسانی بود که این خلأ را پر کرد. خیلی از معادلهایی که امروز در زبان رسمی ایران بدیهی به نظر میرسند، محصول همان واژهسازی و ترجمه و معادلیابیهای فروغیاند. دورانی که او و همفکرانش تلاش میکردند، فارسی را از یک زبان ادبی صرف به زبان اداره یک کشور تبدیل کنند. و همین نگاه بود که باعث میشد فروغی در پروژهی فرهنگستان هم نقش محوری داشته باشد. فرهنگستان برای او فقط یک نهاد فرهنگی نبود. یک اتاق فرمان برای ساختن ایران مدرن از مسیر زبان بود. حتی وقتی احساس میکرد فرهنگستان از مسیر اصلی منحرف میشود، با نوشتن مقاله پیام به فرهنگستان سعی کرد دوباره خط و مشی را تنظیم کند. شاید بشود گفت اگر فروغی هیچوقت سیاستمدار نمیشد باز هم در تاریخ ایران ماندگار میشد. و خیلیها امروز فروغی را معمار واژههایی میدانند که ایران جدید با آن خودش را تعریف کرد.