دانستنیهای «ایران گرگین»
ولی میتوانم توصیهای کنم به جوانها که ادبیات فارسی قدیم را بخوانند. یعنی، فکر نکنیم که بدون آن ادبیات قدیم، نوشتههای قدیم، میتوانیم چیز خوبی بنویسیم. همین سعدی را شما، سعدی را که بخوانی، زندگیاش، شعرش، میبینیم خودش یه دنیای واقعی است. تنها توصیهای که شاید بتوانم به جوانها بکنم این است که هم فارسی را خوب یاد بگیرید، خوب بخوانید خوب بنویسید، هم ادبیات فارسی را. جوانهای حالا از این قسمت مثل اینکه علاقهی چندانی نشان نمیدهند، من البته آنقدر باهاشون تماس ندارم. مدرسهها خودشان و دبیرستانها میتوانند کمک کنند، یعنی ادبیات فارسی را به صورت خشک براشون در مدارس نیاورند. جوانها حالا خیلی باهوشاند، به دلیل اینکه با اینترنت و این چیزها سر و کار دارند، خیلی باهوش هستند؛ از یک جهاتی شاید کلیات را کمتر نگاه کنند، جزئیات را خیلی وارد هستند. چند وقت پیش دیدم که در تلویزیون نشان میدادند که یک موضوع ادبی یا انشایی را به هوش مصنوعی دادند، به بچههای یک کلاس هم دادند. مقالهای که هوش مصنوعی نوشته بود خیلی بهتر و خیلی دقیقتر و خیلی قشنگتر بود از مقالهای که همان موضوع را بچههای آن کلاس نوشته بودند. حالا این خطرناک است، البته به نظر من که هوش مصنوعی بهتر بنویسد انسان.
در مجلههای پیک هم همینجور بود؛ یعنی حتی در مجلههای پیک، اگر واژههای جدیدی به کار میبردیم، فرض کنید در پیک دانشآموز، این واژههای جدید را در آخر مجله معنایش را مینوشتیم. یعنی که خواننده با چیزی روبهرو نشه که براش مشخص نیست معناش. بیشتر به معنا و مفهوم توجه داشتیم. در فرهنگنامه همین مسئله خیلی مورد توجه بود. این مقالههای فرهنگنامه برای سنین مختلف است، یعنی یک بخشی از مقالههایش کودکانه است که فرض کنید بچههای ده ساله میخوانند، ولی بعضی مقالههایش برای آنها نیست، یعنی متنش و موضوعش برای سنین بالاست، ولی مقصود این است که آن متن دشوار هم مفهوم نوشته شده باشد. یکی از مطالبی که من خیلی روی آن تاکید میکنم همیشه این است که میگویم نویسندهی عزیز، برای کی مینویسیم و برای چی مینویسیم؟ مینویسیم که دیگری بخواند، بفهمد و ازش درکی داشته باشد. اگر آنجا که مینویسیم خواننده متوجه نشه، معنایش را نفهمد، فایدهاش چیست؟ یعنی واقعاً هیچگونه اثری ندارد.