جنبش جنگل

جنبش جنگل یک جمع سیاسی همراه با مبارزه مسلحانه در ایران بود که برای مقابله با اشغال ایران به دست نیروهای روس و انگلیس و عثمانی شکل گرفت. یک مبارزه مسلحانه ضد ارتش‌های خارجی و داخلی. داخلی چرا؟ به خاطر اینکه نیروهای قزاق زیر نظر روس‌ها بودند، از دید جنبش جنگل، نیروهای قزاق هم در خدمت بیگانه‌ها بودند و دشمن حساب می‌شدند. در اصل، بعد از شروع جنگ جهانی اول و اشغال ایران به دست نیروهای روس و انگلیس و عثمانی بود که این جنبش سر و شکل گرفت، و در اوضاع آشفته سیاسی که در خلال جنگ جهانی اول به وجود آمد، جنبش توانست یک موقعیت مستحکم برای خودش در شمال ایران به وجود آورد.

آیرونساید، وقتی اوضاع ایران را دید، مثل خیلی‌های دیگر، به این فکر افتاد که اوضاع ایران درست نمی‌شود مگر اینکه طی یک کودتا یک نظامی پرقدرت بیاید سر کار که بتواند همه چیز را تحت کنترل خودش بگیرد. گفتیم که این طرز تفکر خاص آقای آیرونساید نبود و طی بررسی که کردیم متوجه شدیم که اغلب گروه‌های سیاسی و تشکل‌های مختلف به نوعی فکر کودتا در سرشان بود.

حکومت مرکزی در تهران وجود داشت، اما آن‌قدر ضعیف و ناتوان بود که اقتدارش از پایتخت آن‌ورتر نمی‌رفت. حکومت مرکزی نه قوای مسلح مقتدر و بروکراسی توانمندی داشت و نه از بودجه و امکانات کافی برخوردار بود. دولت‌ها پشت سر هم می‌آمدند سر کار و هنوز چند ماهی از تشکیل کابینه‌ی دولت‌شان نگذشته بود که یا استعفا می‌دادند یا برکنار می‌شدند و دوباره دولت بعدی و دوباره همین آش و همین کاسه. اوضاع اقتصادی هم آن‌قدر خراب بود و خزانه‌ی دولت مرکزی چنان خالی بود که حکومت به زمین و زمان بدهی داشت.