قصه سگ ولگرد

این قصه نشان‌دهنده‌ی آن است که هدایت همواره نسبت به اصالت‌ها و نجابت‌های نژادی و طبقاتی توجه مخصوص داشته است. قصه‌ی سگ ولگرد هدایت داستانی است مخلوط از دلسوزی‌های او نسبت به حیوانات و انسان‌های نجیبی که گرفتار جنگ‌اند. انسان‌های نجیبی که گرفتار جوامع نانجیب می‌شوند و همیشه و بر طبق یک قانون کلی چون جامعه ارزش اصالت و نجابت آن‌ها را نمی‌تواند درک کند، آنان به فنا کشیده می‌شوند و نجابت محکوم به فناست زیرا که پاچه‌ور مالیده‌ها توانا‌تر و به اصطلاح گردن‌کلف‌تر از او هستند.