مجلس موسسان

مجلس موسسان اولین جلساتش را در پانزده آذر 1304 تشکیل داد و ظرف یک هفتم تمام مراحل قانونی انجام شد و در نهایت در بیست و چهار آذر 1304 خورشیدی، رای‌گیری نهایی انجام شد. از دویست و شصت نماینده مجلس موسسان، سه نفر رای ممتنع دادند و دویست و پنجاه و هفت نفر رای به اصلاح قانون اساسی و انتقال رسمی سلطنت به خاندان پهلوی دادند. رضاخان با تشریفات خاصی رفت مجلس، و بعد از نطق کوتاهی که داشت، سوگند خورد که به قانون اساسی وفادار باشد، و از آن لحظه به بعد، رضاخان، رضاشاه شد.

با توجه به حمایت اکثر نماینده‌ها، مشخص بود که این طرح رای می‌آورد و رای هم آورد. اما در عین حال، و علیرغم فضای سنگین سیاسی آن روز، و علیرغم اینکه مخالفان می‌دانستند رضاخان مثل عقاب از دور دارد نگاه‌شان می‌کند، چهار نفر به عنوان مخالف ثبت‌نام کردند... مشکل چهار نفرشان این بود که این کار ایراد قانونی دارد. می‌گفتند که قانون اساسی، سلطنت را متعلق به خاندان قاجار می‌داند و تغییر سلطنت هم فقط در اختیار قانون اساسی است. حالا اگر می‌خواهید قاجار را خلع کنید، اوکی، ما هم موافقیم، منتهی از روی قانون، تغییر در قانون اساسی در صلاحیت مجلس موسسان است. ما در مجلس شورای ملی نمی‌توانیم طرحی را به تصویب برسانیم که تصویبش مستلزم تغییر در قانون اساسی باشد.