دانستنیهای «پروس»
یکپارچه شدن آلمان و تاسیس امپراتوری آلمان، اتفاقیه که در قرن نوزده افتاد، حدود صد و پنجاه سال پیش، و یک چهرهای کلیدی هم داشت که بش میگن، معمار امپراتوری آلمان، مرد آهنین یا صدراعظم آهنین، اتفاقاً بیسمارک. بیسمارک که بعداً شد اولین صدراعظم امپراتوری آلمان، در واقع کشوری را بنا کرد که در این صد و پنجاه سالی که از عمرش میگذره همیشه در مرکز قدرت دنیاست. با دو تا شکست در جنگهای جهانی، با چهل و پنج سال دوپاره بودن در قرن بیستم، در جنگ سرد. آلمان را کسی نیست که بگه کشور مهمی نیست. نکتهاش اینه که همانقدر که آلمان کشور مهمیه، بیسمارک هم آدم مهمیه که باید شناختش. بیسمارک در پروس به دنیا آمد، در هزار و هشتصد و پونزده، در پروس. وقتی متولد شد آلمانی که نبود اونجا، سی و نه تا حکومت منطقهای، سی و نه تا ایالت بودند، ضعیف، کوچیک، گیر کرده بین ابرقدرتهایی مثل فرانسه و روسیه و اتریش.
اولین برخورد مردم پروس با شاه و همراهانش گویا در یه شهر کوچیک چندان متمدنانه نیست، آنها از دیدن ایرانیا تعجب کردند. زن و مرد الی غیر نهایه در دو طرف راه صف کشیده بودند. من سوار کالسکهی روبازی شده راندم. تنها در کالسکه، شهر غریب فرنگ، دو طرف راه جمعیت زن و مرد، بچهها دور کالسکه میدوند، میخندند، داد میزنند، یک هنگامهی غریبی بود. کوچهی طولانی طی شد، خانهها سهطبقه، چهار طبقه، اما کوچه تنگ و خانهها کثیف. بسیار به خجالت وارد شدیم به عمارت. وارد شدیم به عمارت دولتی قدیم این شهر که پانصد سال است ساختهاند. در عمارت پلهی زیادی بالا رفته وارد شدیم. عمارت بد کثیف کهنهای است. هر کس از شاهزادهها و عملهی خلوت و غیره آمدند گفتند که به ما میخندیدند و تقلید ما را درمیآوردند. آنقدر اهل شهر از ماها تعجب میکردند به عینهها مثل زرافه که تازه بیارند و کسی ندیده باشد چون هیچوقت اهل این شهر ایرانی ندیده بودند.