پرش به محتوای اصلی

خداحافظ آفریقا

خداحافظ آفریقا - اپیزود شماره ده

۳۱ دقیقه۱۸ تیر ۱۴۰۲۱۳ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۱۳

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

طبق مطالعات دانشمندان توی بیست و یک معتقد هستند که نخستین اهلی‌سازی در حوالی بیست و سه هزار سال پیش توی سیبری رخ داده

بخش‌ها ۱۱

خلاصه

این قسمت با مرور شش موج خروج انسان‌ریخت‌ها از آفریقا آغاز می‌شود: موجی احتمالی پیش از انسان راست‌قامت که هنوز بر سر آن اجماع نیست، دو موج انسان راست‌قامت که دومی با تبردستی‌های آشولی شناخته می‌شود، موج انسان هایدلبرگ، نخستین خروج انسان هوشمند و سرانجام خروج انسان هوشمند هوشمند، یعنی اجداد مستقیم انسان امروز، حدود پنجاه تا هفتاد هزار سال پیش. راوی تفاوت این دو گونه را، افزون بر تغییرات جمجمه و کاهش حجم مغز، در انقلاب شناختی می‌داند؛ توانایی پرسیدن «من کیستم» و «از کجا آمده‌ام»، نمادپردازی و زبان استعاری. پیامدهای این تحول شامل همکاری گروهی بهتر، نیزه‌های پرتابی، تیر و کمان و زهر، گروه‌های پنجاه تا صد نفره، داد و ستد ابزار سنگی در فواصل چند صد کیلومتری و رژیم غذایی متنوع‌تر از نئاندرتال‌هاست. مهم‌ترین «دستاورد» به گفتهٔ راوی، دوستی با گرگ خاکستری پلیستوسن و تبدیل آن به سگ است؛ کتاب «بقای دوستانه‌ترین» برای این موضوع معرفی و دو سناریوی اهلی شدن گرگ مقایسه می‌شود. جبران ضعف بویایی و شنوایی انسان، محافظت و فرمان‌برداری گرگ از سردسته از دلایل موفقیت این همنشینی شمرده می‌شود. در پایان، پیکرک شیرمرد غار اشتادل، نقاشی‌های انتهای غارها، فرضیهٔ نقش هایپوکسیا در توهم نقاشان و باور به آنیمیسم بررسی می‌شود.

  • راوی از شش موج گسترش انسان‌ریخت‌ها از آفریقا سخن می‌گوید که نخستین آن هنوز محل اجماع نیست.
  • انسان هوشمند هوشمند حدود پنجاه تا هفتاد هزار سال پیش آفریقا را ترک کرد و اجداد مستقیم انسان امروز است.
  • انقلاب شناختی توانایی پرسش از هستی، نمادپردازی و زبان استعاری را برای انسان هوشمند فراهم کرد.
  • رژیم غذایی متنوع انسان هوشمند، از قارچ تا ماهی و صدف، تاب‌آوری او را بیش از نئاندرتال‌ها کرد.
  • اهلی شدن گرگ خاکستری نخستین اهلی‌سازی تاریخ است و شواهد ژنتیکی آن را به سیبری می‌برد.
  • فرمان‌برداری گرگ از سردستهٔ گله و جبران ضعف بویایی انسان، این همنشینی را موفق کرد.
  • پیکرک شیرمرد غار اشتادل و نقاشی‌های انتهای غارها نشانهٔ تفکر نمادین و احتمالاً باور به آنیمیسم است.
  • متیو توچری
  • نیچر
  • بقای دوستانه‌ترین
  • سیبری
  • تنگه برینگ
  • غار اشتادل
  • لاسکو
  • آلتامیرا

دربارهٔ این اپیزود

این اپیزود ماجرای انسان هوشمند هوشمند و دوستی سرنوست‌ساز با گرگ‌هاست.

با حضور دکتر حامد وحدتی‌نسب، انسان‌دیرین‌شناس


تهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پور

تدوین: احسان مهرجو

گرافیک: خورشید آزادی


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.


Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

بازخورد