پرش به محتوای اصلی

خداحافظ آفریقا

خداحافظ آفریقا - اپیزود شماره هفت

۲۹ دقیقه۳ خرداد ۱۴۰۲۳ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۳

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

این بار نه‌تنها از نظر بدنی خیلی شکل ما بوده، بلکه از نظر مغزی و ادراکی و شناختی هم بیشتر شبیه ما شده بوده. و به همین خاطر است که دو بار کلمهٔ هوشمند را برایش به کار می‌برند، می‌گویند انسان هوشمند، به قبلی که فقط از نظر بدنی مدرن شده بود، می‌گویند انسان هوشمند، به بعدی که هم از نظر بدنی و هم از نظر مغزی مدرن شده می‌گویند هوشمند.

بخش‌ها ۱۲

خلاصه

این قسمت به این پرسش می‌پردازد که بر سر نئاندرتال‌ها چه آمد و انسان هوشمند چه نقشی در انقراض آن‌ها داشت. راوی ابتدا انسان هوشمند را معرفی می‌کند که در آفریقا پدید آمد و قدیمی‌ترین شواهدش در جبل ایرهود مراکش با قدمت حدود ۳۲۰ هزار سال پیش است. نخستین خروج این انسان از آفریقا، حدود دویست و پنجاه هزار سال پیش، به دلیل نداشتن برتری فناورانه بر نئاندرتال‌ها موفق نبود. خروج دوم، حدود پنجاه تا هشتاد هزار سال پیش، از سوی انسانی صورت گرفت که از نظر شناختی نیز مدرن شده بود؛ توانایی انتزاع به او امکان داستان‌سازی، تشکیل گروه‌های بزرگ‌تر و ساخت سلاح‌های پرتابی و استفاده از سم را داد. به گفته‌ی راوی، پژوهشی که در سال ۲۰۲۲ در نیچر منتشر شد نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها به دلیل جوامع کوچک و منزوی، شرایط اقلیمی و نرخ پایین زاد و ولد در حال انقراض بودند و انسان هوشمند تنها این روند را تسریع کرد. از سال ۲۰۱۰ روشن شد که بخشی از آن‌ها در خزانه‌ی ژنتیکی انسان هوشمند حل شده‌اند و انسان امروزی ۱ تا ۴ درصد ژن نئاندرتال دارد. راوی نمونه‌هایی از این ژن‌ها را برمی‌شمارد، از ضخامت پوست تا آسیب‌پذیری در برابر کووید، زایمان زودرس، افسردگی و آلرژی، و تأکید می‌کند که این تفاوت‌ها نباید دستاویز نژادپرستی شود. در پایان پیشنهاد می‌شود که انسان هوشمند و نئاندرتال را دو زیرگونه بدانیم و به انسان دنیسوا برای قسمت بعد اشاره می‌شود.

  • قدیمی‌ترین شواهد انسان هوشمند به جبل ایرهود در مراکش با قدمت حدود ۳۲۰ هزار سال پیش برمی‌گردد.
  • نخستین خروج انسان هوشمند از آفریقا به دلیل نداشتن برتری فناورانه بر نئاندرتال‌ها موفق نبود.
  • خروج دوم با انسانی رخ داد که توانایی انتزاع، گروه‌های بزرگ‌تر، سلاح پرتابی و سم داشت.
  • طبق پژوهش منتشرشده در نیچر، نئاندرتال‌ها در حال انقراض بودند و انسان هوشمند فقط این روند را تسریع کرد.
  • انسان امروزی ۱ تا ۴ درصد ژن نئاندرتال دارد و بیشترین سهم آن در جنوب و جنوب شرق آسیاست.
  • ژن‌های نئاندرتالی با ضخامت پوست، آسیب‌پذیری در برابر کووید، زایمان زودرس، افسردگی و آلرژی مرتبط دانسته می‌شوند.
  • راوی پیشنهاد می‌کند انسان هوشمند و نئاندرتال دو زیرگونه دانسته شوند، نه دو گونه‌ی جداگانه.
  • جبل ایرهود
  • مراکش
  • آپیدیما
  • یونان
  • فلسطین
  • سیبری
  • نیچر
  • انسان خردمند

دربارهٔ این اپیزود

نئاندرتال‌ها چگونه منقرض شدند؟

آیا انسان هوشمندِ هوشمند آنها را از زمین حذف کرد یا عاملی دیگر سبب انقراض‌شان شد؟

آمیزش انسان هوشمندِ هوشمند و انسان نئاندرتال ساختار ژنتیکی ما را چگونه دگرگون کرد؟

پاسخ این پرسش‌ها و پرسش‌های دیگر درباره ما و نئاندرتال‌ها در اپیزود شماره هفت پادکست «خداحافظ آفریقا» بررسی می‌شود.


با حضور دکتر حامد وحدتی‌نسب، انسان‌دیرین‌شناس


تهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پور

تدوین: احسان مهرجو

گرافیک: خورشید آزادی


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.


Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

بازخورد