پرش به محتوای اصلی

خداحافظ آفریقا

خداحافظ آفریقا- اپیزود شماره شش

۳۱ دقیقه۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۲۵ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۵

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

انسان هوشمند کیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟ انسان هوشمند انسانی است که واقعاً شکل من و شما بوده با تفاوت‌های خیلی کمتر، همزمان با نیندرتال‌ها در آفریقا بیشتر زندگی می‌کرده و کمی در اروپای شرقی و خاور میانه. این انسان کی بوده؟ از کجا اومده؟ چه بر سرش آمد؟ چه رابطه‌ای با انسان نندرتال داشت؟ و بعد انسان هوشمند چگونه ظاهر شد؟

بخش‌ها ۱۱

خلاصه

این قسمت پس از وقفه‌ای چندماهه، بحث انسان نئاندرتال را ادامه می‌دهد. پیدایش نئاندرتال‌ها بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار سال پیش و آخرین بقایایشان حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار سال پیش دانسته می‌شود؛ از جبل‌الطارق در غرب تا ازبکستان و آسیای مرکزی در شرق. آنها در دسته‌های کوچک خویشاوند با شکار، گردآوری و لاشه‌خواری زندگی می‌کردند و دست‌افزارهای سنگی‌شان امضای خاص خود را داشت. شواهد مدل‌سازی سرپیکان‌ها، شکستگی‌های جوش‌خورده در استخوان‌های شانه و بازو و شکل حفره‌های روی استخوان جانوران نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها بیشتر با ضربهٔ نیزه از فاصلهٔ نزدیک شکار می‌کردند و در کار تیمی زبردست بودند. برای پرسش سخن گفتن نئاندرتال‌ها چند دسته استدلال آورده می‌شود: قیاس با توان آوایی شامپانزه‌ها، نیاز به همکاری برای بقا، وجود نواحی مغزی مرتبط با گفتار و شواهد ژنتیکی. سپس تدفین آگاهانه، که نخستین نمونه‌هایش به نئاندرتال‌ها نسبت داده می‌شود، نشانهٔ مرگ‌آگاهی معرفی می‌شود؛ گذاشتن گوشت و ابزار کنار متوفی حاکی از تصور ادامهٔ سفر پس از مرگ است. به نقش هورمون‌ها و فرهنگ در کاستن از درد این آگاهی اشاره می‌شود. قدرت انتزاع نئاندرتال‌ها به دلیل بخش پیش‌پیشانی کوچک‌تر احتمالاً کمتر از انسان هوشمند بوده و آثار هنری اندکی از آنها مانده است. در پایان تأکید می‌شود که نئاندرتال‌ها در گسترهٔ وسیع خود از نظر ظاهر و زبان متنوع بوده‌اند.

  • نئاندرتال‌ها از حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار سال پیش تا حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار سال پیش از اروپا تا آسیای مرکزی زیستند.
  • معیشت آنها شکار، گردآوری و لاشه‌خواری در دسته‌های کوچک خویشاوند بود و ابزارهای سنگی‌شان قابل شناسایی است.
  • شواهد سرپیکان‌ها، آسیب‌های استخوانی و حفره‌های استخوان جانوران نشان‌دهندهٔ شکار با ضربهٔ نیزه از فاصلهٔ نزدیک است.
  • توان آوایی شامپانزه‌ها، نواحی مغزی و شواهد ژنتیکی برای اثبات توانایی سخن گفتن نئاندرتال‌ها به کار می‌رود.
  • تدفین آگاهانه همراه با گوشت و ابزار، نشانهٔ مرگ‌آگاهی و تصور ادامهٔ زندگی پس از مرگ دانسته می‌شود.
  • بخش پیش‌پیشانی کوچک‌تر نئاندرتال‌ها توضیح می‌دهد چرا آثار هنری و نقاشی اندکی از آنها مانده است.
  • نئاندرتال‌های مناطق گوناگون احتمالاً ظاهر و زبان‌های متفاوتی داشتند و یکدست نبودند.
  • جبل‌الطارق
  • ازبکستان
  • آسیای مرکزی
  • اسپانیا
  • غار شانیدر

دربارهٔ این اپیزود

در ادامه ادیسه‌ی انسان در هجرت از آفریقا و پراکنده شدن در جای‌جای زمین، همراه با دکتر حامد وحدتی‌نسب انسان دیرین‌شناس، به #نئاندرتال‌ها می‌رسیم.

ماجرای حضور یکصد و پنجاه هزار ساله آنها در زمین و هم‌زمانی مجاورت اجداد ما با آنها و این حقیقت مهم که آنها تمام نشده‌اند، رد نئاندرتال‌ها در ساختار ژنی ما باقیست.


تهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پور

تدوین: احسان مهرجو

گرافیک: خورشید آزادی


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.


Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

بازخورد