پرش به محتوای اصلی

مدرسه زندگی فارسی

سینمای درون | اپیزود 15 مستندهای عجیب و غریب - چرا مغز زبان گسسته سینما را درک می کند؟

۳۶ دقیقه۱۸ آبان ۱۴۰۴۱ دانستنی

دانستنی‌های این اپیزود ۱

روی زمانِ هر دانستنی بزن تا از همان لحظه گوش بدهی.

عالی

در سینما از همان اول که اولین دوربین‌ها اختراع شد، یکی از اولین فیلم‌هایی که نمایش داده شد، فیلمی بود که یک قطاری داره می‌آید به سمت ایستگاه، همه‌ی آنهایی که اون فیلم‌های اولیه را می‌گرفتند، وقتی خواستند با ابزار سینما داستان تعریف کنند، این سوال براشون پیش آمد که نکنند مردم معنی این تصاویر بریده بریده را درک نکنند. ما چه جوری بیاییم از یه تصویر، از یه شات، از یه پلان بپریم به یه شات دیگه، بدون اینکه مردم گیج بشند، یا حتی سرگیجه و تهوع بگیرند، چون یکی از اولین واکنش‌هایی که به سینما انتظار می‌رفت، سرگیجه و تهوع بود. هنوز خیلی از شروع هنر هفتم نگذشته بود که دست‌اندرکاران متوجه شدند، به نظر می‌آید مغز این زبان جدید را خیلی خوب می‌فهمد، یعنی مثلاً وقتی شما می‌آید و از یه آدمی فیلم می‌گیرید که دارد به نقطه‌ای در دوردست نگاه می‌کند و بعد یه درخت را نشان می‌دید، انگار که به صورت شهودی آدما می‌فهمند که: آره، این آدم داره به اون درخت نگاه می‌کند و اون مشکلی که پیش‌بینی می‌شد و اون دلهره‌ای که سینماگران اولیه داشتند، اتفاق نیافتاد پیش نیامد. یا وقتی شما یه قاب تصویر نشان می‌دهید که یک نفر آدم توشه و داره از سمت چپ تصویر به سمت راست نگاه می‌کند و بعد کات می‌زنید قاب مقابل را نشان می‌دهید فردی دیگری که داره از سمت راست تصویر به سمت چپ نگاه می‌کند، این به نظر آمد که خیلی سریع درک می‌شود و آدما می‌فهمند که اینا دارند به همدیگه نگاه می‌کنند. در صورتی که این اتفاقی نیست که تو مغز ما می‌افته، ما هیچ وقت تصویر را این شکلی نمی‌بینیم، ما یا این دو تا آدم را داریم با همدیگه می‌بینیم، یا در جایگاهی یکیشون هستیم، و اون فرد دوم را به صورت پیوسته داریم می‌بینیم.

بخش‌ها ۱۱

دربارهٔ این اپیزود

در این اپیزود از مجموعه «مستندهای عجیب و غریب» سراغ پرسشی می‌رویم که هم برای سینمادوستان جذاب است و هم برای اهل علوم شناختی: وقتی جهان تجربه‌ی ما پیوسته است، چرا مغز بدون سرگیجه و گسست، زبان منقطع فیلم را می‌فهمد و حتی از کات‌های پیاپی لذت می‌برد؟ بهانه‌ی بحث، مستند تازه «سینمای درون سینما» (2024) و پژوهش‌های سرمین ایلدیرار است؛ جایی که او با سفر به روستاهای کوهستانی ترکیه و کار میدانی دقیق، نشان می‌دهد درک قواعد تدوین نه لزوما غریزی، بلکه تا حدی آموختنی است.

با مرور ایده‌های والتر مرچ درباره «تدوین نامرئی» و الگوی کات زدن بر محور پلک زدن و «اکشن»، سراغ یافته‌های علوم اعصاب و روانشناسی تکاملی هم می‌رویم: از نقش حرکات سریع چشم (ساکاد) و «نابیناییِ پلک» گرفته تا هم‌زمانی پلک زدن تماشاگران در نخستین بار دیدن یک سکانس. سپس به قواعد کلاسیک تدوین مثل شات-ریورس-شات و «قانون 180 درجه» و نیز تکنیک کراس‌کاتینگ می‌پردازیم و می‌بینیم چرا آشنایی فرهنگی-داستانی مخاطب می‌تواند گره‌های ادراکی را باز کند. این مسیر ما را به نام‌هایی چون جف زکس، تیم اسمیت، دن لوین، دیوید بوردول و تامامی ناکانو می‌رساند و گفت‌وگویی می‌سازد میان سینما و عصب‌روانشناسی.


#سینما

#تدوین

#تدوین_نامرئی

#پلک_زدن

#ساکاد

#علوم_اعصاب

#روانشناسی_ادراک

#سینمای_مستند

#کراس_کاتینگ

#قانون_180_درجه

#WalterMurch

#SerminIldirar

#DavidBordwell

#TamamiNakano

#JeffZacks

#سینمای_درون

#thecinemawithin



لینک حمایت مالی:

https://hamibash.com/school



خرید دوره‌های آموزشی در خارج از کشور:

https://imanfani.thinkific.com


خرید دوره‌های آموزشی در ایران:

https://b2n.ir/a19688




https://imanfani.com

https://instagram.com/dr_iman_fani

https://telegram.me/dr_iman_fani


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

بازخورد