پرش به محتوای اصلی

دانستنی‌های «آیزنهاور»

2 نتیجه بارگذاری شد
عالی
چرا سرلشکر زاهدی برای رهبری کودتا انتخاب شد و پیروزی آیزنهاور چه تاثیری بر نقشه بریتانیا داشت؟

میدلتون وزیر مختار بریتانیا، حوادث را اینطور تحلیل کرد که انگار تو این قیام، بخش نسبتاً چشمگیری از افسران ارتش خیلی به مصدق وفاداری نشان ندادند و در آینده می‌شود روی آن‌ها حساب کرد. اما خب آن‌ها باید از سمت یه فرمانده‌ی مورد اعتماد سازماندهی بشن که پیشنهاد میدلتون وزیرمختار بریتانیا، سرلشکر فضل‌الله زاهدی بود. زاهدی برای بریتانیا ایده‌آل‌ترین آدم نبود اما از انتخاب‌های دیگه بهتر بود. نیویورک تایمز زاهدی را یک جیگولو با میل وافری به قمار و زنان زیبا توصیف کرده بود. اما با این حال، اون از هر شخص موجود دیگه‌ای بهتر بود. مصدق از وزارت هم اخراجش کرده بود، اما اون هنوز ریاست کانون افسران بازنشسته را بر عهده داشت که بین این افسران کسایی بودند که، مصدق آن‌ها را هم اخراج کرده بود و آن‌ها هم منتظر تلافی بودند. پس این موقعیت شاخص، به همراه جسارت و بی‌رحمی که انگلیسی‌ها در زاهدی می‌دیدند، باعث شد که انتخاب بریتانیا برای رهبری کودتا علیه مصدق، زاهدی باشد. انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در راه بود و ترومن خودش را برای انتخاب دوباره نامزد نکرده بود. علاوه بر این، نامزد جمهوری‌خواه‌ها برای جانشینی ترومن، یعنی آقای آیزنهاور، مبارزات انتخابی خودش را بر مبنای یک برنامه‌ی سیاسی شدیداً ضدکمونیستی پیش می‌برد. وقتی خبر رسید آیزنهاور در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیروز شده، هیجان در کریدورهای قدرت لندن به اوج رسید و حالا آن‌ها می‌توانستند شبکه‌ی قدرت خودشون در ایران را با آمریکایی‌ها به اشتراک بگذارند. بریتانیا سال‌ها، شبکه‌ی قدرتمندی از ماموره‌ی مخفی تو ایران تشکیل داده بود. چهره‌های اصلی این شبکه‌ی زیرزمینی، سه برادر با نام خانوادگی رشیدیان بودند. پدر این سه برادر از راه کشتیرانی، بانکداری و املاک، ثروت هنگفتی به هم زده بود و آن‌ها خانوادگی گوش به فرمان بریتانیا بودند.

عالی
برادران دالس چه نقشی در سازماندهی کودتای ۲۸ مرداد داشتند؟

بنابراین در سی و یک آبان، کمتر از دو هفته بعد از انتخابات آمریکا، انگلیسی‌ها نماینده‌ی خودشون را فرستادند به واشنگتن. زمانی که نماینده‌ی انگلیس به کشورش برگشت، دولت جدید آمریکا هرچند غیررسمی خودش را به انجام عملیات مخفی برای سرنگونی مصدق متعهد کرده بود و نامزدهای مورد نظر بریتانیا را هم در ایفای دو نقش کلیدی پذیرفته بود: تیمسار زاهدی به عنوان ناجی مورد نظر، و شخصی به نام کرمیت روزولت به عنوان فرمانده‌ی عملیات CIA. قرار شد طرح به محض ورود آیزنهاور به کاخ سفید آماده بشود و برادران دالس در آمریکا که تنفر افراطی از کمونیست‌ها داشتن، مامور شدند که رییس‌جمهور جدید آقای آیزنهاور را برای انجام کودتا در ایران قانع کنند. برادران دالس در تاریخ آمریکا منحصر به فرد بودند. یکی‌شون وزیر امور خارجه بود و آن یکی هم رییس سازمان CIA. در طول تاریخ آمریکا هیچ‌وقت سابقه نداشت که دو تا برادر بخواند تمام سیاست‌های خارجی آشکار و پنهان آمریکا را اداره کنند. مهم‌ترین ماموریت آن‌ها شد سرنگونی مصدق. آیزنهاور در بیست دیماه 1331 مراسم تحلیف ریاست جمهوریش را انجام داد و چند روز بعد لوی هندرسون، سفیر آمریکا در تهران، شروع به برقراری تماس با ایرانیایی کرد که فکر می‌کرد ممکن است به شرکت در طرح سرنگونی مصدق علاقمند باشد.

بازخورد