دانستنیهای «امینالسلطان»
روسیه در این بازهی تاریخی جسورتر و ماجراجوتر از انگلیس وارد بازی شد. یه نشانش همین بود که برخلاف دولت انگلیس که ترجیح داد در کار بانک شاهنشاهی زیاد دخالت نکنه و تصمیمات این بانک را بسپره به خود سرمایهدارانش، دولت روسیه از بانک استقراضی استفاده کرد به عنوان صرفا یک مجرای تصمیمات سیاسی خودش. بانک استقراضی استقلال عمل زیادی نداشت، تابع سیاستهای دولت تزاری بود. نشونش هم این بود که وقتی امینالسلطان درخواست وام را مطرح کرد، رئیس بانک استقراضی در تهران، سفیر دولت روسیه در تهران را دور زد، مستقیم رفت و درخواست وام را با وزیر دارایی دولت روسیه در خود سن پیترزبورگ مطرح کرد. حالا وزیر دارایی اون زمان کسی بود که اسمشو قبلا یه بار عرض کرده بودم، آقای سرگی ویته. این ویته همونی بود که توی قسمت روسیه گفتم، معمار جهش اقتصادی مدرن روسیه تزاری بود. تو این بازی تاریخی خود آقای ویته، شخصا پیگیر جریان این وام به دولت ایران از مجرای بانک استقراضی شد. امینالسلطان با این برنامهی وام یک تیر و دو نشان زد. اولا با زرنگی و اون سیاستمداری خاص خودش تونست از رقابت بین دولتهای روسی و انگلیس استفاده کنه و رقم وام را ببرد بالا. ثانیا با این قول وام اومد و زیر پای رقیبش امینالدوله را خالی کرد و مقدمات عزلش و بعد برگشتن خودش به دربار را فراهم کرد.