انگلیس

آیرونساید، وقتی اوضاع ایران را دید، مثل خیلی‌های دیگر، به این فکر افتاد که اوضاع ایران درست نمی‌شود مگر اینکه طی یک کودتا یک نظامی پرقدرت بیاید سر کار که بتواند همه چیز را تحت کنترل خودش بگیرد. گفتیم که این طرز تفکر خاص آقای آیرونساید نبود و طی بررسی که کردیم متوجه شدیم که اغلب گروه‌های سیاسی و تشکل‌های مختلف به نوعی فکر کودتا در سرشان بود.

حدود 3 سال قبل از کودتا و زمانی که انگلیسی‌ها می‌خواستند کاری کنند که نفوذشان در ایران پایدار بماند، از جمله اقداماتی که کردند یکی تشکیل گروهی بود به نام گروه آهن در اصفهان. هدفشان این بود که تا می‌توانند نفوذ روسیه را در ایران کم کنند و آدم‌های خودشان را در دولت و قوای نظامی ایران به کار بگیرند.

به شاه گزارش می‌دهند که این ترور زیر سر حزب توده و هم‌پیمانانش بوده. محمدرضا هم که حزب توده را آلت دست شوروی می‌دانست، فوراً دستور می‌دهد این حزب را منحل کنند و از بالا تا پایین اعضایشان بازداشت شوند.

رضاخان در یکی از مکالماتش با لوری وزیر مختار انگلیس به او گفته بود که مادام که سرتاسر ایران زیر اقتدار بی‌چون و چرای حکومت مرکزی در نیاید، مادام که افراد غیرنظامی خلع سلاح نشوند و قدرت دست دولت تمرکز نداشته باشد، کشور روی نظم و استقلال را نمی‌بیند. با همین طرز تفکر بود که رضاشاه تصمیم گرفت به جنوب قشون‌کشی کند.