حکومت مرکزی

با این رسالت کوهی از مشکلات مرتبط با ناامنی روی دوش دولت جدید سید ضیاء سنگینی می‌کرد. وقتی که در تهران کودتا شد، کودتا از پشتیبانی جمعی از روشنفکران و تجار و ملاکین برخوردار بود. اما با این حال، در بیشتر نقاط کشور، دولت جدید کودتا هیچ تسلطی روی اعضا نداشت. میرزا کوچک‌خان و طرفدارانش، به علاوه بلشویک‌هایی که در آذربایجان بودند، اینان نه تنها هیچ حمایتی از کودتا نکردند، بلکه علیه کودتا مبارزه هم کردند.

بدون بررسی شرایط و اوضاع احوال سیاسی اجتماعی ایران در سال کودتا، ما نمی‌توانیم فهم درستی از چگونگی ظهور رضاخان، نحوهٔ صعودش به قدرت با کودتای نظامی، و نهایتاً رضا شدنش پیدا کنیم. اگر شرایط آن دوران را درک نکنیم، قطعاً دچار تئوری‌های توطئه و فرضیه‌های بی‌جا و ناپخته می‌شویم و می‌رویم سراغ ساده‌ترین پاسخ‌ها، مثل خیلی‌ها می‌گوییم کار انگلیسی‌ها بود، کودتایی رضا شاه کار انگلیسی‌ها بود و تمام، پاسخ یک خطی ساده‌لوحانه.