پرش به محتوای اصلی

دانستنی‌های «شاهنامه»

3 نتیجه بارگذاری شد
عالی
نسب فریدون در شاهنامه به کدام پادشاه می‌رسد؟

چند سالی گذشت و فریدون حالا یک نوجوون شونزده ساله بود، تو بالای کوه البرز بزرگ شده بود و بسیار نیرومند شده بود. حالا تصمیم داشت از آن کوه بیاد پایین و به دیاری برود که هیچ وقت ندیده بود، دیاری که مادرش توش زندگی می‌کرد، تصمیم گرفت پیش مادر برود و از اصل و نسب خودش بپرسد. وقتی رسید، سوالاتش را یکی یکی از مادرش پرسید. مادرش که نگاه پر از حکمت و رنجی داشت گفت، اصالت تو برمی‌گرده به تهمورس، اون پادشاهی بود که جهان را در دست داشت، خونش شاهی تو رگات جاریه. اما یه چیزی رو هم گفت که دل فریدون رو به تپش انداخت. ضحاک همون کسی که الان پادشاه این سرزمین شده به دنبال تو می‌گرده. خوابی دید او می‌خواد هر طور شده تو رو از بین ببره. فریدون با شنیدن این حرف‌ها بدون معطلی گفت همین الان می‌روم و دمار از روزگار ضحاک در می‌آورم. اما مادرش دستشو گرفت و اجازه نداد گفت هنوز زمانش نرسیده و باید صبر کنی.

عالی
درفش‌ها (پرچم‌ها) در ایران باستان چه ویژگی‌هایی داشتند و چه نمادهایی روی آن‌ها دوخته می‌شد؟

در دوران باستان در ایران، نه‌تنها استان‌ها و خاندان‌های مختلف بلکه بعضی از افراد یا قهرمانان هم درفش یا پرچم مخصوص خودشون را داشتند. این درفش‌ها پارچه‌های رنگی یا سفید بودند که روشون نمادهای مختلفی دوخته می‌شدند، بعضی‌اشون جواهرات یا زردوزی و مرواریددوزی‌های مختلف هم داشتند. با توصیفات در شاهنامه و همینجا در داستان ویس و رامین بیشتر متوجه می‌شد معمولا این نمادهای روی پرچم‌ها جانورانی مثل شیر و گاو و ببر و پلنگ و گاهی اجرام آسمانی مثل ماه و خورشید بودند، گاهی برفراز بعضی پرچم‌ها هم تندیس‌های پرنده‌های مختلف یا ماه و خورشید بودند. نکته این است که فردوسی در شاهنامه، در بخش فریدون، از شخصی به نام قارن صحبت می‌کند، در مورد درفشش می‌گه، چو شب روز شد قارن رزم‌خواه، درفشی برافراخت چون گرد ماه. و این یعنی روی پرچم قارن نشان ماه بوده. ویس و ویرو از خاندان قارن، حاکم ماه‌آباد، هستند. برفراز هر پرچم، پرنده‌های زرین، به شکل عقاب و باز و تاووس و سیمرغ، دیده می‌شوند. مثلا، روی یکی از پرچم‌ها، یک شیر گلدوزی شده و نوک پرچم هم یک باز شکاری طلایی قرار دارد.

عالی
اسرافیل در باور مسلمانان کیست و سور او در شاهنامه چه معنایی دارد؟

عزیزان، خاور به معنای محل درآمدن خورشید می‌شود، مشرق، و باختر می‌شود مغرب. دو سپاه کجا به هم می‌رسند؟ آقایان محجوب و روشن هر دو متفق‌القولند که این دو سپاه در نهاوند به هم می‌رسند. به محض اینکه سپاهیان از دور همدیگرو می‌بینند، صدای طبل‌ها پیچیده در نعره‌های خشمگین مردان بلند می‌شود. شیپورهای جنگ انگار سور اسرافیل بود که درش دمیده باشند تا مرده‌ها را زنده کنه. عزیزان، اسرافیل در باور مسلمانان، نام یکی از فرشتگان مقرب خداست. این فرشته، شیپورزن روز رستاخیزه؛ سور به معنای شاخه که برای شیپور زدن ازش استفاده می‌کردند. می‌گن اسرافیل دو جور شیپور می‌زنه: با شیپور زدن نخست همه‌ی موجودات به جهان می‌میرند و جهان به پایان می‌رسد. اما دومین شیپور زدنش باعث زنده شدن و برخواستن مردگان در آخرت می‌شود. فردوسی هم در شاهنامه به سور اسرافیل اشاره می‌کند. اینجور اشارات از نمونه‌های ورود باورهای اسلامی بعد از حمله‌ی اعراب به داستان‌های ایرانی است.

بازخورد