دانستنیهای «زعفران»
جنازهی دلاوران ارتش ماهآباد، انگار کوهی از زعفران بود که دور تا دورش، رودخانهای از خون روان باشه. عزیزان، در مورد این بیتی که الان میخوانم، من یک نظریهای دارم که ممکن است کلا غلط باشه، اما با شما در میونش میزارم. اینجا فخری کوه مردان کشتهشدهی سپاه را به کوهی از زعفران تشبیه کرده، که از زیرشون رودی از خون جاریه. گل زعفران اگر دیده باشین، گلبرگاش و نقشرنگ و کلالش، که در واقع همون بخشیه که ما ازش استفاده میکنیم، سرخرنگه. در نتیجه، من دارم فکر میکنم شاید رنگ لباس لشکر ماهآباد و نقشیا همون ارغوانی بوده. ضمن اینکه در دوران باستان در ایران رنگ ارغوانی رنگ مهم و مورد توجه خاص مردم بوده و حالت تقدس و احترام داشته و یکی از مهمترین هدایای لباس ارغوانی بوده و شاهان هخامنشی هم در زمان انجام مراسم رسمی و مذهبی و کارهای حکومتی، از لباسهایی به رنگ ارغوانی یا همون بنفش استفاده میکردند. البته اینا همه نظریهامه، ممکن است کاملا هم اشتباه باشد. ز کشته، پشتهای شد زعفرانی، ز خون رودی به گردش، ارغوانی.
واسه توضیح اینکه چرا اینطوره، باید اول بیاییم ببینیم که چیه زعفرون. یک گلی هست به اسم کروکوس ساتیووس، یه گل بنفشرنگه؛ این گل وسطش سه تا رشتهی قرمزرنگ دارد، که کلالهی این گل هستند، اندام تولیدمثلش هستند. این سه تا کلاله همون رشتههای زعفروناند، که خشک میشوند و میشوند زعفرون. هر گل فقط سه تا کلاله دارد، در نتیجه برای اینکه فقط یک کیلو زعفرون داشته باشیم، باید دویست هزار تا گل کاشته باشیم، که برای این دویست هزار تا گل یه چیزی حدود دو هکتار زمین لازمه، پس عملا تولید خیلی کم بازدهیه، و در نتیجه زعفرون یه چیز کمیابیه، فقط هم کم بودنش نیست، تولیدش بسیار پرزحمته. این کلالهها باید با دست جدا بشوند، بدشم کلالهی زعفرون خیلی حساس است، نور زیاد نباید بهش بخورد، و واسه همین همیشه باید قبل از طلوع آفتاب کلاله برداشت بشود، و علاوه بر همه اینا کلیکلی مراقبتهای دیگه هم لازم دارد. ترکیب این کمیاب بودن و زحمت تولید، میشود ارزش خیلی بالای زعفرون.