دانستنیهای «پول کالایی»
این شد که عملا اسکناس تبدیل شد به واحد پول و دیگه کسی نمیرفت سکه بذاره تو بانک اسکناس بانک با توجه به دارایش اسکناس چاپ میکرد و میداد به مردم. حالا این دارایی بانک با توجه به چی تعیین میشد؟ مقدار طلایی که داشت. بانک بر اساس طلایی که توش بود اسکناس چاپ میکرد و میداد بیرون. اگر بیشتر از طلا چاپ میکرد، ارزش اسکناسه کم میشد چون باید برابری میکرد ارزش اسکناس و مقدار طلا. این سیستم کمکم از انگلیس به آمریکای مستعمرهی انگلیس و باقی کشورهای جهان رسید، و یواشیواش دیگه بانک مرکزی یا اسکناس شدند، مفهومهای ابتدایی توی اقتصاد همهی کشورها، و دیگه اسکناس تبدیل شد به پول، اسکناس دیگه یک رسید نبود، در واقع اسکناس اومد اون پول کالایی که سکهی طلا باشه را جایگزین کرد با پول اعتباری. اون سکهی طلا به خودی خودش ارزش داشت. ولی اسکناس یا تیکه کاغذه، صرفا اعتباری که از بانک مرکزی میگیره بهش ارزش میدهد. حتی دیگه سکهها هم از طلا و نقره ساخته نمیشدند. اینطوری نبودش که اون سکه بر اساس ارزش فلز روش ارزشگذاری بشه. ارزش سکهها هم اون ارزشی بود که بانک مرکزی میگفت.
چونکه محصول سیب نمیتواند صفر بشود و گندم کشاورز هم تا بینهایت افزایش پیدا نمیکند. در نتیجه، بالاخره یه جا قیمتها ثابت میشود. یادمون باشد که به این تغییر قیمتهای یکباره نمیگیم تورم، تورم باید مستمر باشه، پس در نظام تهاتری تورم ممکن نیست. داخل پرانتز، الان میتوانیم بفهمیم که چرا در کشورهایی که ابرتورمهای شدیدی را تجربه کردند، مردم به معاملهی تهاتری روی آوردند، چونکه نظام تهاتری تحت تاثیر تورم قرار نمیگیرد. مثلاً همین الان تو آرژانتینی که تورمهای چندصد درصدی را تجربه میکنند، خیلی از مردم به صورت تهاتری معامله میکنند. اگر تورم ما هم به آنجا برسه احتمالاً ما هم برگردیم به معاملهی تهاتری. پرانتز بسته. بریم سراغ نظام پول کالایی. اگر برگردیم به دورهای که مردم از یک کالای ارزشمند به عنوان پول استفاده میکردند، آیا میتوانیم تورم داشته باشیم؟ مثلاً فرض کنید دو هزار سال پیش تو کانادا دارید زندگی میکنید و واحد پولیتان هم پوست حیوانات است. آیا ممکن است تو همچین نظام پولی قیمت اکثر کالاها هر روز بیشتر و بیشتر بشود؟ فقط در یک حالت ممکن است همچین اتفاقی بیافته و اونم این است که تعداد پوست حیوانات هر روز بیشتر و بیشتر بشه. اما میدونیم این اتفاق هم غیرممکن است چون که تعداد حیواناتی که وجود دارند محدود است و در نهایت یک جای دیگه نمیشود تعداد پوستهای بیشتری به دست آورد.