دانستنیهای «انقلاب شناختی»
مهمترین تمایزی که انسان هوشمند را از بقیهی انسانهای قبل از خودش جدا میکرده، و آن چیزی بود به نام انقلاب شناختی. اگر بخواهیم انقلاب شناختی را توضیح بدهیم در مدل سختافزاری، یعنی که چه اتفاقی در مغز رخ داده، کار خیلی سختی است... وقتی میگوییم این انسان دچار انقلاب شناختی بوده یعنی چه یا انقلاب شناختی در او رخ داده یعنی چه. در نئاندرتالها در موردش کمی صحبت کردیم، یعنی که گروههای انسانی بودند که میتوانستند این پرسش را از خودشان بپرسند که من کی هستم، اینجا کجاست؟ و چرا من اینجا هستم. این سه پرسش را تنها موجودی میتواند از خودش بپرسد که مغزش دارای حداقل پیچیدگیهایی باشد که به او اجازه بدهد این پرسشها را مطرح کند. ما میدانیم حیوانات دیگر، یعنی نزدیکترین حیوانی که به ما است شامپانزهها یا بنوبوها، که بالای ۹۸ درصد قرابت ژنتیکی با ما دارند، قادر به پرسیدن این پرسش نیستند. و ما تنها موجود روی کره زمین هستیم که این پرسش را از خودمان انجام میدهیم: من کیام؟ اینجا کجاست؟ و من از کجا آمدهام؟
انقلاب شناختی در بین پنجاه تا هفتاد هزار سال پیش بود که منجر به این شد اجداد ما دستههای بزرگتری را سازماندهی کنند، شکار بهتری را انجام دهند، زاد و ولد بیشتری داشته باشند و تعدادشان بزرگتر باشد. اندازهٔ دسته برمیگردد به توانایی برقراری ارتباط. برقراری ارتباط و توانایی برقراری ارتباط برمیگردد به تفکر نمادین، و تفکر نمادین برمیگردد به انقلاب شناختی.
مهمترین ویژگیشان بهجز ظاهر، اتفاقی بوده که در مغزشان رخ داده بوده. و شاید قبلاً به این مسئله اشاره کردیم، در ذیل آن، اشاره کردیم در ذیل عنوانی به نام انقلابشناختی یا کاگنیتیو روولوشن، و به آن اشاره کردیم که سیناپسدهی در مناطق مختلف مغزی رخ داده که منجر به شناخت شده، و شناخت را تعریف کردیم، یعنی اینکه شخص نسبت به خودش، پیرامون خودش آگاه باشد، بتواند در مورد گذشته فکر بکند، بتواند در مورد آینده تصویرسازی انجام دهد. کلید برتری اساسیشان در مواجهه با دیگر دستههای انسانی که حول و حوش همزمانشان زندگی میکردند، سازماندهی در گروههای بزرگتر بوده. و برای اینکه بتوانیم در گروههای بزرگتر سازماندهی شویم، باید ارتباط کلامی خیلی خوبی بتوانیم برقرار کنیم. باید تجسم شناختی داشته باشیم. تجسم شناختی به شما کمک میکند که با گروههای دیگری از انسان، بر سر اینکه یک جد مشترکی داریم به توافق برسیم، بر سر اینکه یک ایده مشترکی داریم به توافق برسیم. و این جد مشترک، این ایده مشترک، این مذهب مشترک، این آیین مشترک، حالا هر چه اسمشان را بخواهیم بگذاریم، کمک میکرده که گروههای بزرگی از انسانهای حول یک موضوع با همدیگر همکاری کنند و این همکاری رمز بقای ما بوده، رمز تسلط انسان هوشمند روی زمین بوده.
آن چیزی که ما به آن میگوییم انقلاب شناختی، وحدت نظر روی عددش، وجود ندارد بین پنجاه هزار سال تا هفتاد هزار سال پیش، اتفاقی توی مادهی مغزی ما رخ میدهد، از جنس احتمالا برقراری اکثری سیناپسهای جدید بین نواحی مختلف مغزی، و این موجودی که با این اتصال جدید نواحی مغزی متولد شده، مثل یک کامپیوتری بوده که مثلا سیپییواش ارتقا پیدا کرده بوده. چرا؟ به خاطر آن اتصالی که بین آن چند بخش مغزی که قبلا وجود نداشته و ایجاد شده.